پایگاه خبری تحلیلی آریا جوان

آخرين مطالب

گزارش محرمانه از یک خاندان ثروتمند سعودی که خود را از نوادگان عمروعاص می‌دانند اجتماعی فرهنگی

گزارش محرمانه از یک خاندان ثروتمند سعودی که خود را از نوادگان عمروعاص می‌دانند
  بزرگنمايي:

آریا جوان - علیرضا‌ها با افتخار، هرچند تا حدی غیرقابل باور، مدعی هستند که نسل‌شان به یکی از شخصیت های صدر اسلام به نام عمرو ابن العاص برمی گردد.

گزارشی محرمانه از سفارت آمریکا در عربستان به تاریخ چهارشنبه 6 شهریور 1370 درباره آل علی رضا از نخبگان تجارت جده توضیحاتی ارائه کرده است.
متن این سند که ویکی لیکس آن را منتشر کرده، در زیر آمده است:
موضوع سند: نخبگان تجارت جده: آل علیرضا
طبقه بندی: محرمانه
چهارشنبه 11:26 دقیقه بیست و هشتم آگوست 1991
از: سفارت آمریکا در عربستان
به: وزیر امورخارجه و سفارتخانه‎های آمریکا در منطقه
1. محرمانه کل متن
2. خلاصه و مقدمه: آل علیرضا برترین خانواده جده و مسلماً جزو برترین نخبگان بازرگانی این منطقه هستند. در مراسمات عمومی علیرضا‌ها برتر از همه خانواده‎ها غیر از آل سعود قرار می‌گیرند. هرچند شاید قدیمی‎ترین و ثروتمندترین خانواده جده نباشند، اما سابقه، شهرت، ارتباطات و سنت خدمات عمومی در میان آن‌ها باعث شده جایگاه منحصربه‌فردی در حیات اجتماعی و اقتصادی جده پیدا کنند. این موقعیت در مدت 150 سال گذشته و از طریق حرکت‌های اقتصادی و سیاسی هوشمندانه ایجاد شده است.
تلگراف حاضر که برخی از این حرکات را توضیح می‌دهد، مبتنی بر گفتگو‌های متعدد با اعضای خانواده از جمله یک دیدار دو ساعته با رییس کنونی این خانواده، شیخ احمد یوسف زینال علیرضا است.
تلگراف دومی هم درباره ساختار فعالیت‌های اقتصادی این خانواده ارسال خواهد شد. خلاصه و مقدمه
3. علیرضا‌ها با افتخار، هرچند تا حدی غیرقابل باور، مدعی هستند که نسل شان به یکی از شخصیت های صدر اسلام به نام عمرو ابن العاص برمی گردد. ... در قرن هشتم یکی از نوادگان او به غرب ایران مهاجرت کرد – و تا زمان بازگشت زینال علیرضا به جده در سال 1840 در انجا ماندند. زینال که در آن زمان تنها 12 سال داشت توسط خانواده زاهد به فرزندی قبول شده بود که از ایران مهاجرت کرده بودند. زینال در تجارت واردات فرش و تنباکوی زاهد مشغول به کار شد. بعد از چند سال تلاش کرد پارچه و مواد غذایی را به تنهایی وارد کند و با یکی از اعضای خانواده زاهد ازدواج کرد و به این ترتیب سنتی از همکاری را میان دو خانواده آغاز کرد که تا امروز هم ادامه داشته است.
4. زینال دومین فرزند در میان چهار فرزند خانواده بود و تا سال 1860 آنقدر وضعش خوب شد که برادران کوچکترش عبدالله و حسین را هم به جده آورد. او حدود 20 تا 25 سال با بردارانش اختلاف سنی داشت و با آن‌ها مانند پسرانش رفتار می‌کرد. در سال 1880 زینال، عبدالله را برای ایجاد دفتری به هند فرستاد تا شرکت بتواند کالا‌ها را مستقیما از تولیدکنندگان بخرد. این یکی از اولین اقداماتی بود که علیرضا‌ها را از دیگر تاجران جده متمایز کرد. آن‌ها به تدریج دفاتری را در بمبئی، کلکته و کراچی ایجاد کردند. تجربه کار در بریتیش ایندیا باعث شد آن‌ها آشنایی خوبی با زبان انگلیسی و فعالیت‌های تجاری مدرن پیدا کند که رقبا فاقد آن بودند. در سال 1893 شرکت اولین قرارداد خارجی خود را امضا کرده و به نمایندگی یکی از شرکت‌های غول بریتانیایی تبدیل شد که انحصار اعزام حجاج از هند را برعهده داشت. علاوه بر رسیدن به اولین ثروت واقعی خانواده، این قرارداد باعث شد آن‌ها از نقش یک تاجر سنتی به حامی شرکت‌های خارجی تبدیل شوند.
5. زینال در سال 1905 بازنشسته شده و تا سال 1927 زنده بود. عبدالله از هند برای مدیریت شرکت برگشت و قاسم، محمد علی و یوسف، پسران زینال در هند باقی مانند. عبدالله در جده به رییس شورای شهر عثمانی تبدیل شد. بعد از جنگ جهانی اول، شریف حسین از اهالی مکه عبدالله را به سمت فرماندار جده منسوب کرد. در سال 1924 وقتی که نیرو‌های عبدالعزیز السعود جده را محاصره کردند، عبدالله توانست شریف حسین را متقاعد کند تا به نفع پسرش علی، کنار برود. وقتی شرایط وخیم‌تر شد، آخرین حاکم هاشمی به قبرس گریخت و عبدالله علیرضا جده را به آل سعود تسلیم کرد. ملک عبدالله برای اطمینان دادن به مردم جدید خود مبنی بر اینکه نظام اجتماعی و اقتصادی جده دست نخواهد خورد، از عبدالله علیرضا خواست تا به عنوان فرماندار به کارش ادامه دهد. از آنجا که هاشمی‌ها گنج‌های خود را هم با خود برده بودند، عبدالله 6000 پوند به پادشاه قرض داد تا بتواند حکومت خود را در حجاز حفظ کند. از این نقطه به بعد خانواده در نقشی جدید با پرستیژی بالاتر به عنوان مشاور و تامین کننده مالی ملک عبدالله ظهور کرد.
6. وقتی عبدالله در سال 1932 مرد، مدیریت شرکت به پسران زینال برگشت. قاسم در سیاست‌های اصلاحی عثمانی فعال بود و در پارلمان عثمانی در سال 1908 نماینده جده بود. او با یک زن ترک ازدواج کرد و در سال 1927 در استامبول از دنیا رفت.
محمدعلی را بخاطر ایجاد اولین مدرسه مدرن جده در سال 1903 می‌شناسند که به مدرسه فلاح معروف است. این مدرسه نقشی مهم در جایگزینی عربی به جای ترکی به عنوان زبان تحصیلی داشت. محمد علی هزینه مالی این مدرسه و شعب دیگر در مکه، بحرین، دوبی و بمبئی را از سود تجارت صدف و جواهرات تأمین می‌کرد که خودش پایه گذاری کرده بود.
از انجا که محمدعلی بیشتر وقتش را در پاریس و بمبئی می‌گذراند، مدیریت تجارت خانواده در جده به یوسف زینال رسید که در آن زمان حدود 50 سال داشت.
7. وقتی یوسف مرد، پسران عبدالله محمد و علی شرکت را در دست گرفتند. محمد در هند درس خوانده بود و علی در سال 1940 به برکلی رفت و یکی از اولین سعودی‌هایی شد که در آمریکا درس خوانده و با همسر آمریکایی به آنجا برگشت. در دهه 40 و 50 دو برادر دوباره نشان دادند که خانواده توانایی استفاده از هر فرصتی را دارد و روی تحصیلات خارجی خود سرمایه گذاری می‌کند.
علیرضا‌ها به نمایندگان سعودی در وستینگ‎هاوس، گود یر، پپسی، فورد و برای مدتی جی ام تبدیل شدند. آن‌ها به تدریج نمایندگی جی ام را به زاهدی‌ها فروختند.
8. محمدعبدالله و علی عبدالله همکاری نزدیکی با شاهزاده فیصل در زمان صدارت او در حجاز و بعد‌ها وزارت امورخارجه، داشتند. علی بدون هیچ سابقه‌ای وزیر کشور شد و به تدریج سفیر عربستان در واشنگتن شد.
محمد از ریاست اتاق بازرگانی به وزارت بازرگانی رفت. بعد از عبدالله سلمان که وزیر امورمالی بود، او دومین کسی بود که توانست در کابینه سعودی جایگاه وزارت را به دست بگیرد.
محمد کابینه را به دلیل مشکل با عبدالله بن عبدالعزیزرحمان برادر کوچکتر ملک عبدالعزیز ترک کرد که یکی از مقامات دربار در زمان حکومت ملک سعود بود.
9. محمد عبدالله علیرضا با وجود مشکل با «عمو عبی» همچنان رییس تجار جده و حامی قوی آل سعود در زمان تهدید توسط ناصری‌ها باقی ماند. در اوایل دهه 60 هواپیما‌های مصری جنوب عربستان را از پایگاه‌هایی در یمن بمباران کرده و به قبایل مخالف در شمال جده سلاح می‌رساندند. صدای عرب در مصر هم شورش عمومی علیه آل سعود را تبلیغ می‌کرد. محمد علیرضا با سازماندهی یک مهرجان – گردهمایی سنتی قبالی برای ابراز وفاداری به رهبر – با این تبلیغات مقابله کرد. در طی این تظاهرات گسترده در مرکز شهر جده، محمد عبدالله علیرضا، عمل پدرش را تکرار کرده و کلید طلایی شهر را به شاهزاده فیصل تقدیم کرد.
10. این دوران با تنش‌های داخلی در عربستان همراه بود، زیرا نیرو‌های مختلف یا گرد ملک سعود و یا حول شاهزاده فیصل جمع می‌شدند. بسیار مهم بود که فیصل کلید طلایی جده را تحویل گرفت، چیزی که او بعد از کناره گیری اجباری ملک سعود فراموش نکرد. بعلاوه وقتی فیصل به پادشاهی رسید تصمیم گرفت با چالش ناصری گرایی بصورت مستقیم مقابله کند. او شروع به ایجاد اولین ارتش مدرن عربستان کرد. درخواست یک کنفرانس اسلامی کرد که هدفش از آن مقابله با ناسیونالیسم عربی از طریق اسلام بود و نهایتا این کنفرانس منجر به شکل گیری سازمان کنفرانس اسلامی شد. او بانک توسعه اسلامی را بنیانگذاری کرده و محمد عبدالله علیرضا را به عنوان سفیر به قاهره فرستاد.
11. محمد هفت سال سخت را در قاهره سپری کرد، زیرا احساس می‌کرد مورد تهدید و منزوی شده است. به گفته پسرش، عبدالله علیرضا، معاون سابق وزیر امورخارجه یکی از معدود مسئولانی که سراغ پدرش را می‌گرفت سفیر سابق آمریکا لوکیوس باتل بود با این حال محمد در عادی سازی روابط عربستان و مصر پیشرفت‌هایی به دست آورده و توانست مذاکرات پیمان جده را انجام داده و مقدمات عقب نشینی نیرو‌های مصری از یمن را فراهم کند که به شکلی تعجب آور عربستانی‌ها هزینه آن را دادند. محمد به عنوان پاداشی در برابر خدمات گسترده، به عنوان سفیر عربستان به پاریس فرستاده شد، جایی که سال‌هایی از جوانی اش را آنجا و در تجارت جواهرات با پسرعمویش محمد علی گذرانده بود.
12. بعد از مرگ پسران عبدالله علیرضا، مدیریت کار به نوه‌های زینال رسید. شیخ احمد یوسف زینال در حال حاضر رییس خانواده است. او که اکنون تقریبا 70 سال دارد یکی از آخرین بازماندگان آل علیرضا است که بخش زیادی از جوانی خود را در هند گذرانده بود قبل از اینکه تصویب قوانین ممنوعیت مالکیت خارجی باعث شود خانواده همه سهام خود را بفروشد. احمد همچنین بصورت متناوب در دهه 30 به اورشلیم و جایی رفت که در آن وارد تجارت الماس شده و بصورتی عمیق و گا‌ها آشکارا نگران از بین رفتن فلسطینی‌ها شد.
13. هرچند روابط تجاری خانواده بسیار متفاوت و پیچیده شده است، اما اصل ترکیب تجارت و سیاست در آن ثابت مانده است. در پاییز سال گذشته بعد از اشغال کویت، اما قبل از عملیات توفان صحرا، علیرضا‌ها برنامه‌هایی را برای ساخت یک کارخانه عصاره سودا به ارزش 200 میلیون دلار در عربستان اعلام کردند. این اولین سرمایه گذاری مهم داخلی آن‌ها در پنج سال بود. هرچند این پروژه ماه‌ها بررسی شده بود، اما زمانبندی اعلام آن با هدف اعلام اطمینان به رهبری و آینده عربستان انجام شده بود. در یک تلگراف دیگر به رهبری و آینده خود خانواده علیرضا‌ها خواهیم پرداخت.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

فیلم| بلای وحشتناکی که آرایشگر بر سر مشتری آورد

یک شوخی دوستانه به قیمت یک میلیارد و 66 میلیون تومان تمام شد

جلسه مجمع تشخیص مصلحت نظام / عکس

واکنش آیت‌الله غروی به سخنان سردار جعفری: می‌خواهند از انقلاب دفاع کنند، اما نتیجه عکس می‌دهد

بازیگر مورد علاقه مهدی فخیم زاده در سینما و تلویزیون ایران

چهره ها/ سلفی ماشینی بازیگر کم کار تلویزیون

چرا سیاوش طمورث نقش رضاشاه را در معمای شاه نپذیرفت؟

درخشش «وودی هارلسون» در فیلم سینمایی «میدوی»

فیلم‌های سینمایی و تلویزیونی در آخر هفته از دختری با کفش های کتانی تا اجاره نشین ها

چهره ها/ دیدار مژده لواسانی با مصطفی مستور

برداشت بی دلیل پول از حساب توسط بانک!

چرا مهدی فخیم زاده بعد از ولایت عشق سریال تاریخی نساخت؟

چهره ها/ دختر مهراب قاسم خانی در کنار عمویش

چهره ها/ مجید واشقانی خوش تیپ با کت و شلوار جدیدش!

چهره ها/ آزیتا حاجیان در حال و هوای رویایی

چهره ها/ حامد بهداد در اکران مردمی جان دار

«در جستجوی فریده» در جشنواره پالم اسپرینگز روی پرده می رود

چهره ها/ سام نوری در پشت صحنه سریال فوق لیسانسه‌ها

چهره ها/ علیرضا حقیقی در طبیعت زیبا

وقتی سیاوش طهمورث فَلَک می‌شود

چرا مهدی فخیم زاده برنامه زنده «سینما 2» را ترک کرد؟

«فوتبال برتر» و نقد فنی با چاشنی صراحت لهجه

زنی که جوان‌ترین نخست وزیر دنیا شد/ از بزرگ شدن در یک خانواده هم‌جنس‌گرا تا نمایندگی مجلس در سن 27 سالگی + تصاویر

دوست دارید سورپرایز آقای وزیر چه باشد؟

چهره ها/ نرگس محمدی با رفیق 10 ساله اش

فریبا متخصص و میرطاهر مظلومی در "قوطی کبریت"

محمد دلاوری از بیمارستان مرخص شد

فراخوان جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر منتشر شد

تصویر پیوند قومیت‌های مختلف ایران در سریال تلویزیونی «وارش»

معرفی بدترین فیلم‌ها در یک دهه اخیر/ کدام اثر برنده تمشک طلایی شد؟

چهره ها/ واکنش رضوی به تحریم صداوسیما توسط وریا غفوری

تصویری زیبا از آلبوم پشت صحنه شبی که ماه کامل شد

ماجرای شایعه مرگ مهدی فخیم زاده چه بود؟

چهره ها/ داماد ستایش هم تیک آبی گرفت

چهره ها/ شراره رخام با قیافه مات و مبهوت

سرمربی تراکتور مشخص شد؟

قطب دراویش گنابادی درگذشت / کارنامه سیاسی نورعلی تابنده، از حضور در دولت بازرگان تا حمایت از مهدی کروبی

چهره ها/ نرگس محمدی با رفیق ده ساله اش

چهره ها/ پرویز پرستویی با گریم فیلم آدم برفی

چهره ها/ تبریک امیر کربلایی زاده برای تولد همسرش

چهره ها/ تشکر پوریا پورسرخ از رفیق گُلش!

جزئیات جدید از بازداشت پسر آخوندی/ مشاور وزیر هم بازداشت شد

متن نامه‌ علی مطهری به رهبر معظم انقلاب

توصیه جالب پیرترین نخست وزیر جهان به زنی که جوان ترین نخست وزیر دنیا شد

آمریکا باز هم ایران را تحریم کرد

قصه همسر شهیدی که پس از 38 سال مزار همسرش را یافت

جشن نوشتار سینمایی می‌تواند به آکادمی خانه سینما برود؟

ثبت نام اصحاب رسانه و منتقدان جشنواره فیلم فجر از 23 آذرماه آغاز می‌شود

عروس و داماد طورِ ساره بیات و حامد بهداد در سریال دل

چهره ها/ مهدی مهدوی کیا در آکادمی کیا آلمان