آریا جوان

آخرين مطالب

گزارش محرمانه از یک خاندان ثروتمند سعودی که خود را از نوادگان عمروعاص می‌دانند اجتماعی فرهنگی

  بزرگنمايي:

آریا جوان - علیرضا‌ها با افتخار، هرچند تا حدی غیرقابل باور، مدعی هستند که نسل‌شان به یکی از شخصیت های صدر اسلام به نام عمرو ابن العاص برمی گردد.

گزارشی محرمانه از سفارت آمریکا در عربستان به تاریخ چهارشنبه 6 شهریور 1370 درباره آل علی رضا از نخبگان تجارت جده توضیحاتی ارائه کرده است.
متن این سند که ویکی لیکس آن را منتشر کرده، در زیر آمده است:
موضوع سند: نخبگان تجارت جده: آل علیرضا
طبقه بندی: محرمانه
چهارشنبه 11:26 دقیقه بیست و هشتم آگوست 1991
از: سفارت آمریکا در عربستان
به: وزیر امورخارجه و سفارتخانه‎های آمریکا در منطقه
1. محرمانه کل متن
2. خلاصه و مقدمه: آل علیرضا برترین خانواده جده و مسلماً جزو برترین نخبگان بازرگانی این منطقه هستند. در مراسمات عمومی علیرضا‌ها برتر از همه خانواده‎ها غیر از آل سعود قرار می‌گیرند. هرچند شاید قدیمی‎ترین و ثروتمندترین خانواده جده نباشند، اما سابقه، شهرت، ارتباطات و سنت خدمات عمومی در میان آن‌ها باعث شده جایگاه منحصربه‌فردی در حیات اجتماعی و اقتصادی جده پیدا کنند. این موقعیت در مدت 150 سال گذشته و از طریق حرکت‌های اقتصادی و سیاسی هوشمندانه ایجاد شده است.
تلگراف حاضر که برخی از این حرکات را توضیح می‌دهد، مبتنی بر گفتگو‌های متعدد با اعضای خانواده از جمله یک دیدار دو ساعته با رییس کنونی این خانواده، شیخ احمد یوسف زینال علیرضا است.
تلگراف دومی هم درباره ساختار فعالیت‌های اقتصادی این خانواده ارسال خواهد شد. خلاصه و مقدمه
3. علیرضا‌ها با افتخار، هرچند تا حدی غیرقابل باور، مدعی هستند که نسل شان به یکی از شخصیت های صدر اسلام به نام عمرو ابن العاص برمی گردد. ... در قرن هشتم یکی از نوادگان او به غرب ایران مهاجرت کرد – و تا زمان بازگشت زینال علیرضا به جده در سال 1840 در انجا ماندند. زینال که در آن زمان تنها 12 سال داشت توسط خانواده زاهد به فرزندی قبول شده بود که از ایران مهاجرت کرده بودند. زینال در تجارت واردات فرش و تنباکوی زاهد مشغول به کار شد. بعد از چند سال تلاش کرد پارچه و مواد غذایی را به تنهایی وارد کند و با یکی از اعضای خانواده زاهد ازدواج کرد و به این ترتیب سنتی از همکاری را میان دو خانواده آغاز کرد که تا امروز هم ادامه داشته است.
4. زینال دومین فرزند در میان چهار فرزند خانواده بود و تا سال 1860 آنقدر وضعش خوب شد که برادران کوچکترش عبدالله و حسین را هم به جده آورد. او حدود 20 تا 25 سال با بردارانش اختلاف سنی داشت و با آن‌ها مانند پسرانش رفتار می‌کرد. در سال 1880 زینال، عبدالله را برای ایجاد دفتری به هند فرستاد تا شرکت بتواند کالا‌ها را مستقیما از تولیدکنندگان بخرد. این یکی از اولین اقداماتی بود که علیرضا‌ها را از دیگر تاجران جده متمایز کرد. آن‌ها به تدریج دفاتری را در بمبئی، کلکته و کراچی ایجاد کردند. تجربه کار در بریتیش ایندیا باعث شد آن‌ها آشنایی خوبی با زبان انگلیسی و فعالیت‌های تجاری مدرن پیدا کند که رقبا فاقد آن بودند. در سال 1893 شرکت اولین قرارداد خارجی خود را امضا کرده و به نمایندگی یکی از شرکت‌های غول بریتانیایی تبدیل شد که انحصار اعزام حجاج از هند را برعهده داشت. علاوه بر رسیدن به اولین ثروت واقعی خانواده، این قرارداد باعث شد آن‌ها از نقش یک تاجر سنتی به حامی شرکت‌های خارجی تبدیل شوند.
5. زینال در سال 1905 بازنشسته شده و تا سال 1927 زنده بود. عبدالله از هند برای مدیریت شرکت برگشت و قاسم، محمد علی و یوسف، پسران زینال در هند باقی مانند. عبدالله در جده به رییس شورای شهر عثمانی تبدیل شد. بعد از جنگ جهانی اول، شریف حسین از اهالی مکه عبدالله را به سمت فرماندار جده منسوب کرد. در سال 1924 وقتی که نیرو‌های عبدالعزیز السعود جده را محاصره کردند، عبدالله توانست شریف حسین را متقاعد کند تا به نفع پسرش علی، کنار برود. وقتی شرایط وخیم‌تر شد، آخرین حاکم هاشمی به قبرس گریخت و عبدالله علیرضا جده را به آل سعود تسلیم کرد. ملک عبدالله برای اطمینان دادن به مردم جدید خود مبنی بر اینکه نظام اجتماعی و اقتصادی جده دست نخواهد خورد، از عبدالله علیرضا خواست تا به عنوان فرماندار به کارش ادامه دهد. از آنجا که هاشمی‌ها گنج‌های خود را هم با خود برده بودند، عبدالله 6000 پوند به پادشاه قرض داد تا بتواند حکومت خود را در حجاز حفظ کند. از این نقطه به بعد خانواده در نقشی جدید با پرستیژی بالاتر به عنوان مشاور و تامین کننده مالی ملک عبدالله ظهور کرد.
6. وقتی عبدالله در سال 1932 مرد، مدیریت شرکت به پسران زینال برگشت. قاسم در سیاست‌های اصلاحی عثمانی فعال بود و در پارلمان عثمانی در سال 1908 نماینده جده بود. او با یک زن ترک ازدواج کرد و در سال 1927 در استامبول از دنیا رفت.
محمدعلی را بخاطر ایجاد اولین مدرسه مدرن جده در سال 1903 می‌شناسند که به مدرسه فلاح معروف است. این مدرسه نقشی مهم در جایگزینی عربی به جای ترکی به عنوان زبان تحصیلی داشت. محمد علی هزینه مالی این مدرسه و شعب دیگر در مکه، بحرین، دوبی و بمبئی را از سود تجارت صدف و جواهرات تأمین می‌کرد که خودش پایه گذاری کرده بود.
از انجا که محمدعلی بیشتر وقتش را در پاریس و بمبئی می‌گذراند، مدیریت تجارت خانواده در جده به یوسف زینال رسید که در آن زمان حدود 50 سال داشت.
7. وقتی یوسف مرد، پسران عبدالله محمد و علی شرکت را در دست گرفتند. محمد در هند درس خوانده بود و علی در سال 1940 به برکلی رفت و یکی از اولین سعودی‌هایی شد که در آمریکا درس خوانده و با همسر آمریکایی به آنجا برگشت. در دهه 40 و 50 دو برادر دوباره نشان دادند که خانواده توانایی استفاده از هر فرصتی را دارد و روی تحصیلات خارجی خود سرمایه گذاری می‌کند.
علیرضا‌ها به نمایندگان سعودی در وستینگ‎هاوس، گود یر، پپسی، فورد و برای مدتی جی ام تبدیل شدند. آن‌ها به تدریج نمایندگی جی ام را به زاهدی‌ها فروختند.
8. محمدعبدالله و علی عبدالله همکاری نزدیکی با شاهزاده فیصل در زمان صدارت او در حجاز و بعد‌ها وزارت امورخارجه، داشتند. علی بدون هیچ سابقه‌ای وزیر کشور شد و به تدریج سفیر عربستان در واشنگتن شد.
محمد از ریاست اتاق بازرگانی به وزارت بازرگانی رفت. بعد از عبدالله سلمان که وزیر امورمالی بود، او دومین کسی بود که توانست در کابینه سعودی جایگاه وزارت را به دست بگیرد.
محمد کابینه را به دلیل مشکل با عبدالله بن عبدالعزیزرحمان برادر کوچکتر ملک عبدالعزیز ترک کرد که یکی از مقامات دربار در زمان حکومت ملک سعود بود.
9. محمد عبدالله علیرضا با وجود مشکل با «عمو عبی» همچنان رییس تجار جده و حامی قوی آل سعود در زمان تهدید توسط ناصری‌ها باقی ماند. در اوایل دهه 60 هواپیما‌های مصری جنوب عربستان را از پایگاه‌هایی در یمن بمباران کرده و به قبایل مخالف در شمال جده سلاح می‌رساندند. صدای عرب در مصر هم شورش عمومی علیه آل سعود را تبلیغ می‌کرد. محمد علیرضا با سازماندهی یک مهرجان – گردهمایی سنتی قبالی برای ابراز وفاداری به رهبر – با این تبلیغات مقابله کرد. در طی این تظاهرات گسترده در مرکز شهر جده، محمد عبدالله علیرضا، عمل پدرش را تکرار کرده و کلید طلایی شهر را به شاهزاده فیصل تقدیم کرد.
10. این دوران با تنش‌های داخلی در عربستان همراه بود، زیرا نیرو‌های مختلف یا گرد ملک سعود و یا حول شاهزاده فیصل جمع می‌شدند. بسیار مهم بود که فیصل کلید طلایی جده را تحویل گرفت، چیزی که او بعد از کناره گیری اجباری ملک سعود فراموش نکرد. بعلاوه وقتی فیصل به پادشاهی رسید تصمیم گرفت با چالش ناصری گرایی بصورت مستقیم مقابله کند. او شروع به ایجاد اولین ارتش مدرن عربستان کرد. درخواست یک کنفرانس اسلامی کرد که هدفش از آن مقابله با ناسیونالیسم عربی از طریق اسلام بود و نهایتا این کنفرانس منجر به شکل گیری سازمان کنفرانس اسلامی شد. او بانک توسعه اسلامی را بنیانگذاری کرده و محمد عبدالله علیرضا را به عنوان سفیر به قاهره فرستاد.
11. محمد هفت سال سخت را در قاهره سپری کرد، زیرا احساس می‌کرد مورد تهدید و منزوی شده است. به گفته پسرش، عبدالله علیرضا، معاون سابق وزیر امورخارجه یکی از معدود مسئولانی که سراغ پدرش را می‌گرفت سفیر سابق آمریکا لوکیوس باتل بود با این حال محمد در عادی سازی روابط عربستان و مصر پیشرفت‌هایی به دست آورده و توانست مذاکرات پیمان جده را انجام داده و مقدمات عقب نشینی نیرو‌های مصری از یمن را فراهم کند که به شکلی تعجب آور عربستانی‌ها هزینه آن را دادند. محمد به عنوان پاداشی در برابر خدمات گسترده، به عنوان سفیر عربستان به پاریس فرستاده شد، جایی که سال‌هایی از جوانی اش را آنجا و در تجارت جواهرات با پسرعمویش محمد علی گذرانده بود.
12. بعد از مرگ پسران عبدالله علیرضا، مدیریت کار به نوه‌های زینال رسید. شیخ احمد یوسف زینال در حال حاضر رییس خانواده است. او که اکنون تقریبا 70 سال دارد یکی از آخرین بازماندگان آل علیرضا است که بخش زیادی از جوانی خود را در هند گذرانده بود قبل از اینکه تصویب قوانین ممنوعیت مالکیت خارجی باعث شود خانواده همه سهام خود را بفروشد. احمد همچنین بصورت متناوب در دهه 30 به اورشلیم و جایی رفت که در آن وارد تجارت الماس شده و بصورتی عمیق و گا‌ها آشکارا نگران از بین رفتن فلسطینی‌ها شد.
13. هرچند روابط تجاری خانواده بسیار متفاوت و پیچیده شده است، اما اصل ترکیب تجارت و سیاست در آن ثابت مانده است. در پاییز سال گذشته بعد از اشغال کویت، اما قبل از عملیات توفان صحرا، علیرضا‌ها برنامه‌هایی را برای ساخت یک کارخانه عصاره سودا به ارزش 200 میلیون دلار در عربستان اعلام کردند. این اولین سرمایه گذاری مهم داخلی آن‌ها در پنج سال بود. هرچند این پروژه ماه‌ها بررسی شده بود، اما زمانبندی اعلام آن با هدف اعلام اطمینان به رهبری و آینده عربستان انجام شده بود. در یک تلگراف دیگر به رهبری و آینده خود خانواده علیرضا‌ها خواهیم پرداخت.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

محل خاکسپاری ماه‌چهره خلیلی در لندن / عکس

مهاجم سوشوی فرانسه در تیم حریف پرسپولیس

لیگ اروپا| سویا حریف منچستریونایتد شد، شاختار قاطعانه صعود کرد

چگونه در 10 روز دو پنالتی اشتباه برای استقلال می‌گیرند؟

توخل: بازی با آتالانتا یک چالش بزرگ است

ستاره منچسترسیتی در آستانه انتقال به لاتزیو

دور جدید گمانه‌زنی‌ها برای انتقال مسی به اینتر

کنایه علی ضیا به تعویق برگزاری کنکور سراسری

جانشین برایان هوک دستش به خون آلوده است

لیونل مسی، آپارتمانی در شهر میلان خرید و به شایعات دامن زد

محمد رهبری: هنوز موفق به تمرین در سالن نشده‌ایم

زندگی لاکچری گرت بیل در مادرید؛ خانه 7.5 میلیونی و شش خودرو!

مددی: پیروانی مثل یک هوادار صحبت کرد

روزهای خوش مهاجم آرژانتینی اینتر

حمله تند ستاره استقلال به افشین پیروانی

اخراج دونادونی؛ پورعلی با مربی جدید در شنزن

متهم، نوه شاکی طبسی از آب در آمد

درس کاپیتان پرسپولیس به جوان‌ترها

دیروز قهرمان بودی و امروز هیچی نیستی!

بازنشستگی ژنرال؟

ایرانی‌ها در پساکرونا می‌توانند قهرمان آسیا شوند؟

فینال قبل از فینال

3 گزینه اصلی خروج از استقلال

جنگ جهانی «چهار»

توصیه کادر پزشکی استقلال به مجیدی: ریسک نکن

لیونل مسی، آپارتمانی در شهر میلان خرید

شوخی تیم دسته سه مکزیک با خرید رونالدو

رقیب غیرمنتظره برای مسی در مورد محبوب‌ترین سلبریتی کودکان اسپانیایی

چهارمین جدال پرسپولیس و استقلال در جام حذفی

پرسپولیس: نامه‌ای از فیفا درباره برانکو دریافت نکردیم

منچستریونایتد به جای سانچو سراغ دمبله می‌رود

فیلمی کمتر دیده شده از ماه چهره خلیلی در حج تمتع

وحشت مسیح علینژاد از احتمال دستگیری‌ توسط نهادهای امنیتی ایران / ویدئو

سبقت ناشیانه ای که منجر به مرگ شد!

نقی و چالش‌هایش با آقای نماینده

ندا جبرائیلی و بازی در نقشی که از او خیلی دور است

دردسرهای هاشم‌ خان با شازده

تیزر جدید «آقازاده» دیدنی شد

کلیپی احساسی از لحظات بازی رابی و سیاوش در «دل»

یونایتد و چلسی به دنبال کسپر اشمایکل

برگزاری لیگ ستارگان قطر با حضور تماشاگر

شجاعیان: مدیریت استقلال درباره من اشتباه کرد

منچستریونایتد به جای سانچو سراغ جذب دمبله می‌رود

تعویق دوباره بازی‌های ایران در راه جام جهانی؟

اولین خرید پرسپولیس از لیگ یک؟

قلعه‌نویی-مس؛رویایی که سوخت

الهامی: حاج صفی یک فصل دیگر قرارداد دارد

مدافع استقلال از خطای خشن کی‌روش قسر دررفت

پرسپولیسی‌ها برای جایگزین علیرضا بیرانوند شرط دارند!

فیفا نامه جدیدی به پرسپولیسی‌ها نداده است