پایگاه خبری تحلیلی آریا جوان

ساعت زیستی و قطب‌نمای بدن؛ آیا حس ششم انسان واقعیت دارد؟ فناوري

ساعت زیستی و قطب‌نمای بدن؛ آیا حس ششم انسان واقعیت دارد؟
  بزرگنمايي:

آریا جوان - ساعت زیستی یا ساعت بیولوژیکی بدن تمام فرایندهای زیستی را زیرنظر دارد. در این مطلب، عملکرد ریتم‌های شبانه‌روزی و قطب‌نمای زیستی بدن را بررسی می‌کنیم.

هر انسان جزئی از ساختار طبیعت است. طبیعت رفتار دوره‌ای دارد که این دوره‌ها روی فیزیولوژی انسان‌ها اثرات تعیین‌کننده‌ای دارند. به‌تازگی علم فیزیولوژی به ریتم‌های ساعت بیولوژیکی بدن، که هر کدام عملکرد ویژه‌ای از بدن را تنظیم می‌کند، پی برده است. مهم‌‌ترین ریتم درونی ما همان چرخه‌ی 24 ساعته‌ای است که بسیاری از فرایندهای مهم مانند درجه‌ی حرارت بدن، تولید هورمون و سایر مواد زیست‌شیمیایی و عملکرد سیستم عصبی مانند گرسنگی، خوابیدن، بیدار شدن و دفع کردن را مشخص می‌کند. همچنین ریتم‌های ماهانه و فصلی هم داریم که عادات ماهیانه‌ی زنان و عادات بیوریتم مردان، نمونه‌ای از آن‌ها است. بعضی از این چرخه‌ها با جزر و مد دریاها و حتی فراتر از جهان، با کیهان در ارتباط است که عامل فراز و نشیب‌های جسمانی و عاطفی ما هستند. ساعت زیستی یا ساعت بیولوژیکی، چرخه‌‌ای تقریبا 24 ساعته در فرایندهای زیست‌شیمیایی ، فیزیولوژیکی یا رفتاری موجودات زنده (گیاهان، جانوران، قارچ‌ها و سیانوباکتری‌ها) است. اختلال در ساعت زیستی انسان می‌تواند زمینه‌ساز بیماری‌های بسیاری شود. تنوع دوره‌های فعالیت‌های زیستی در موجودات زنده برای فرایندهایی بسیار ضروری انجام می‌گیرد که در جانوران شامل خوردن، خوابیدن، تولید مثل، مهاجرت، خواب زمستانی و تقسیم یا باززایی سلول‌ها و در گیاهان شامل جنبش‌های جوانه‌زنی و واکنش‌های فوتوسنتزی است. در میان دوره‌های گوناگون مهم‌ترین دوره، دوره‌های شبانه‌روزی است که به ریتم شبانه‌روزی هم معروف است. فعالیتی که در زمان مشخصی انجام می‌گیرد، می‌تواند تعادل و انرژی را افزایش دهد و در عین حال اگر همین فعالیت در ساعت دیگری انجام شود باعث بی‌تعادلی و خستگی می‌شود. به‌عنوان مثال بهترین ساعت جذب مواد غذایی در بدن، ساعت 8 شب تا 4 صبح و بهترین ساعت دفع از ساعت 4 صبح تا 12 ظهر است. چرخه‌های روزانه هر 24 ساعت به دو نیمه تقسیم می‌شود یعنی روز و شب؛ که هر کدام شامل سه دوره‌ی چهارساعته برای خوردن، خوابیدن و دفع کردن می‌شوند. تأثیر این دوره‌ها در محیط کاملا مشخص است؛ غروب پس از اتمام کار، احساسی از میل به سکوت تجربه می‌شود؛ به‌گونه‌ای که تمام طبیعت آرام می‌گیرد. هنگام شب، علاقه به نشستن و استراحت کردن زیاد است. البته ممکن است در مناطق شلوغ شهری این سکوت را نتوانید درک کنید. بهترین زمان صرف شام ساعت 6 بعد از ظهر یا ساعت 7 است زیرا برنامه‌ی گوارش حداکثر تا ساعت 10 شب به اتمام برسد. چون هضم غذا باعث افزایش سوخت‌وساز بدن می‌شود، خواب را مختل می‌کند. ضمن اینکه ساعت خواب در شب بستگی به فعالیت‌های روزانه دارد.
حدود ساعت 10 شب بهترین زمان برای خواب است. اگر خوابیدن را در این زمان به تعویق بیاندازید، خود را از یک استراحت خوب که باعث ترشح هورمون‌ها و جذب مواد مغذی خوب می‌شود، محروم کرده‌اید. با برهم زدن این چرخه، موقع بیداری، احساس خستگی و کسالت می‌کنید. خواب می‌تواند منبع مهم انرژی و تعادل وزن باشد. نکته مهم دیگری که به‌همین اندازه اهمیت دارد، زمان بیدار شدن در طلوع خورشید حدود ساعت 6 صبح است. اگر در این زمان بیدار شوید، ذهن و جسم شما تحت تأثیر احساساتی مثل سبکی، چالاکی، شور و اشتیاق، شادابی و نشاط است. در میان دوره‌ها، مهم‌ترین دوره دوره‌های شبانه‌روزی است که به ریتم شبانه‌روزی هم معروف است
به‌همان اندازه که انسان‌ها باید به خوردن و ورزش کردن کافی توجه کنند باید ریتم‌های شبانه‌روزیشان را نیز در نظر داشته باشند. گزارش‌های تازه نشان داده است که بیدار ماندن بعد از رسیدن زمان خواب باعث چاقی می‌شود. از زمان پرداخته شدن فرضیه‌ی ژان‌ژاک اورتوس دومیران در سال 1729 تاکنون کارهای زیادی درباره‌ی ساعت زیستی انجام شده است. اکنون می‌دانیم که ساعت زیستی یک سامانه‌ی زمان‌سنجی درونی است که سوخت‌و‌ساز را در تمام اشکال حیات تنظیم می‌کند. دومیران که یک ستاره‌شناس بود، پس از انجام آزمایش‌هایی روی گیاهان دوباره به مشاهده‌ی آسمان برگشت. باید برای توصیف یک یخچال چینی در سال 1749 که از اثر سردکنندگی عمل تبخیر بهره می‌برد، از دومیران سپاسگزار باشیم. با این وجود، او نمی‌دانست که ما اسیر ساعت زیستی خودمان هستیم. مشاهده شده است که صدها نقش یاخته‌ای، فیزیولوژیکی و رفتاری از چرخه‌ی 24 ساعته در انسان پیروی می‌کند، به همین دلیل ساعت زیستی را نواخت شبانه‌روزی نیز می‌نامند. نواخت شبانه‌روزی با مفهوم عامیانه و شبه‌علمی بیوریتم متفاوت است. دمای بدن نمونه‌ی خوبی از نواخت شبانه‌روزی است. دمای بدن افراد سالم در طی 24 ساعت، 35.5 تا 38.5 درجه‌ی سانتی‌گراد است. در اولین ساعات صبح، دمای بدن در کم‌ترین حد خود قرار دارد و بعداز ظهر و اوایل عصر به بالاترین حد می‌رسد. خستگی پرواز یا خستگی ناشی از اختلاف ساعت و مشکلات بهداشتی ناشی از کار در نوبت‌های چرخشی شغلی، بیشتر ناشی از مبارزه‌ی بدن با نواخت شبانه‌روزی است؛ همان ساعت حساس به نور که چرخه‌ی خواب را تنظیم می‌کند. ساعت‌های معیوب می‌توانند سبب افسردگی و اختلال در خواب شوند؛ مدت نواخت شبانه‌روزی به‌ندرت 24 ساعت است، ولی بین 23 و 25 ساعت تغییر می‌کند. مقاله‌ی مرتبط:


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

قلب سالم در بدن سالم؛ دوازده خوراکی که باعث مشکلات قلبی می‌شوند

کشف علت مرگ ناشی از استعمال سیگار الکترونیکی

اینتل Keem Bay، نسل بعدی پردازشگرهای Movidius VPU را معرفی کرد

مدیر تکامل و نوآوری؛ مسئولیتی جدید و مهم در سازمان‌های پیش‌گام

دسترسی به اینترنت آزاد باید یکی از حقوق اولیه بشر باشد

رمز دوم پویا؛ امنیت بیشتر یا دردسر مضاعف؟

اینتل هنوز با مشکلات متعدد امنیت سخت‌افزار روبه‌رو است

نسل جدید کیا اپتیما 2020 معرفی شد

با فضای کار بزرگ‌ترین استارتاپ گردشگری ایران آشنا شوید

فولکس واگن با همکاری اچ پی قطعات خودرو را با فناوری چاپ سه‌بعدی تولید می‌کند

آلبون و وشتاپن؛ رانندگان رسمی تیم فرمول یک ردبول 2020

مقایسه رایج‌ترین فرمت‌های صوتی

گوگل کروم با هدف تجربه کاربری سریع و شبیه به اپلیکیشن توسعه می‌یابد

فیسبوک پی با هدف انتقال پول در اپلیکیشن‌های فیسبوک معرفی شد

شکست در ادراک بلندمدت؛ چرا انقراض بشر دیگر برایمان اهمیتی ندارد؟

فعالیت بین شهری 11 تاکسی اینترنتی ممنوع است

اولین خودرو برقی لکسوس در چین رونمایی می‌شود

IBM می‌گوید کاربران مک بهره‌وری و رضایت بیشتری در شغل‌شان دارند

از امداد موبایل باتری اورجینال بخر

آیا حالت نامناسب بدن علت گردن درد است؟

نسل جدید کلید دیجیتال بی ام و به‌زودی معرفی می‌شود

پیشنهاد تاتا موتورز به جیلی و بی ام و برای شراکت در جگوار لندرور

فیسبوک در آیفون بدون اطلاع کاربر دوربین را در پس‌زمینه بازمی‌کند

مک بوک پرو 16 اینچی اپل معرفی شد؛ حاشیه‌های باریک‌تر و بازگشت مکانیزم قیچی

AMD: پردازنده‌های نسل سوم تردریپر عملکرد بسیار قدرتمندی در نرم‌افزارهای ادوبی دارند

ریل می 5s با دوربین چهارگانه 48 مگاپیکسلی هفته آینده در هند عرضه می شود

عملکرد مایکروسافت در فضای وب بهتر از ویندوز است

قیمت برق مصرفی رمز ارزها تعیین شد

سوپراسپرت کلکسیونی مک لارن الوا رونمایی شد

جعبه‌گشایی شاهین 2 جی ال ایکس

بیمارستان آجی بادم؛ روش‌های درمان و کنترل سلول‌های سرطانی

موتورسیکلت‌های یاماها که بدون تغییر در سال 2020 عرضه می‌شوند

علی‌بابا سهام خود را در بازار بورس هنگ‌کنگ عرضه می‌کند

بازی کنید و زبان ژاپنی یاد بگیرید

نمره امنیت گوشی‌تان را با این اپلیکیشن اندازه گیری کنید

طراحی آنر مجیک واچ 2 فاش شد

اولین تصاویر از سونی اکسپریا 3: پنل پشتی خمیده و صفحه جلویی مسطح

مک بوک پرو 16 اینچی اپل امروز معرفی می‌شود

اینستاگرام به‌طور آزمایشی ابزار جدیدی را برای ویرایش ویدیو ارائه کرد

با عجیب‌ترین فوبیاهای جهان آشنا شوید (بخش اول)

ایلان ماسک: برای ساخت شهر مریخی به هزار فروند استارشیپ نیاز خواهد بود

تایید رابطه علّی بین کیفیت خواب و اضطراب

قرارداد انحصاری سامسونگ با Dowoo برای تولید صفحات شیشه‌ای گوشی‌های تاشدنی

معرفی مجموعه پاییزی برند ایرانی بادی اسپینر

آئودی R8 V10 RWD رونمایی شد

گوگل به جمع‌آوری اطلاعات سلامت کاربران متهم شد

گزارش زومیت از سالن فرصت 2019 نمایشگاه اتوکام اصفهان

برای کار در تپ‌سی اینترنتی ثبت نام کنید

بررسی گلکسی A70 سامسونگ

معرفی بازی موبایل Granny Legend؛ مادر بزرگ افسانه‌ای!