پایگاه خبری تحلیلی آریا جوان

آخرين مطالب

کهکشان راه شیری دیسکی تخت نیست، بلکه پیچ‌وتاب دارد نوآوري

کهکشان راه شیری دیسکی تخت نیست، بلکه پیچ‌وتاب دارد
  بزرگنمايي:

آریا جوان - ستاره‌شناسان نقشه سه‌بُعدی از کهکشان راه‌ شیری منتشر کردند که نشان می‌دهد کهکشانی که در آن زندگی می‌کنیم، دیسکی تخت نیست، بلکه پرپیچ‌وتاب است.

باوجود تصاویر کلاسیکی که تقریبا همه‌ی ما در ذهن داریم، کهکشان راه شیری ، دیسک تختی نیست که پیش‌تر تصور می‌کردیم. پژوهشی که چند ماه قبل منتشر شد شواهدی را از پیچ‌وتاب اطراف لبه‌های کهکشان ما نشان می‌داد و اکنون نتایج پژوهش دیگری نیز همان فرض را این بار به دقتی خارق‌العاده به اثبات می‌رساند. تیمی از دانشگاه ورشو در لهستان نقشه‌ای سه‌بعُدی جدیدی را با بهره بردن از فواصل موجود بین ستارگانی موسوم به «ستاره‌ متغیر قیفاووسی (Cepheid)» ترسیم کردند که تأیید می‌کند، کهکشان راه شیری پرپیچ‌وتاب است. ستارگان متغیر قیفاووسی، ستارگانی نسبتا جوان هستند و روشنایی بسیار بالایی نیز دارند. این میزان روشنایی حتی در فواصل بسیار دور (در مقیاس نجومی) به ستاره‌شناسان این امکان را می‌دهد که به وسیله‌ی گرد و غبار و ابرهای بین‌ستاره‌ای رصدشان کنند. چنین ستارگانی تپش‌های منظمی از نور نیز پدید می‌آورند که ستاره‌شناسان نیز از همین تغییرات 2431 ستاره‌ی متغیر قیفاووسی توانستند برای تشخیص شکلِ کهکشان راه شیری استفاده کنند. پژوهشی که مروژ و همکارانش به‌تازگی نتایج آن را منتشر کردند، بخشی از پروژه‌ نجوم لهستان، آزمایش‌های لنز گرانشی نوری است. این پروژه سنجش بزرگی در مقیاس عظیم است که به بررسی ساختار کهکشانی، ماده تاریک و جستجوی سیارات خارج از منظومه شمسی می‌پردازد. این پروژه تاکنون توانسته شمار ستارگان متغیر دلتای قیفاووسی در کهکشان ما را به بیش از دو برابر برساند، چیزی که درست به‌مانند بهبود وضوح یک تصویر است.
ستاره‌شناسان لهستانی از تلسکوپ ورشو واقع در ارتفاعات رشته‌ کوه‌های آند شیلی برای رصد ستارگان متغیر قیفاووسی بهره بردند ستاره‌شناسان در این پژوهش جامع، اطلاعات پروژه‌ی آزمایش‌های لنز گرانشی نور را با اطلاعات موجود از ستارگان متغیر قیفاووسی در «کاتالوگ عمومی ستارگان متغیر (GCVS)»، «ارزیابی‌های خودکارِ تمام آسمان (ASAS)»، «نقشه‌برداری خودکار تمام آسمان برای ابرنواختر (ASAS-SN)»، «سامانه آخرین هشدارِ برخورد سیارکی -زمین (ATLAS)» و «کاتالوگ انتشار اطلاعات گایای 2 (Gaia DR2)» ادغام کردند. به عبارت دیگر، این پروژه‌ی دانشمندان لهستانی، پروژه‌ای کاملا نقشه‌بردارانه بود. در پژوهشی که چند ماه قبل منتشر شد، مشاهدات مربوط به ستارگان متغیر قیفاووسی نیز مورد استفاده قرار گرفتند، اما اطلاعات جدید، دقت و جزئیاتِ غیرقابل‌انکاری را فراهم کردند که به مشاهداتی که قبلا در مورد شکل موج‌دار کهکشان راه شیری داشتیم افزوده است. قلبِ کهکشان راه شیری پر پیچ‌وتاب و موج‌دار است
در واقع، وقتی شکل دقیق کهکشان توسط ستاره‌شناسان برآورد می‌شود، کمتر مدل‌سازی و گمانه‌زنی در کار است، بلکه تنها مشاهدات دقیق در این امر دخیل است. می‌دانیم که کهکشان راه شیری یک کهکشان مارپیچی است و برای کهکشان‌هایی مانند کهکشان ما، چندان غیر عادی نیست که در اطراف لبه‌هایشان دارای پیچ‌وتاب‌هایی نیز باشند. اما نکته غیر عادی این است که این پیچ‌وتاب شامل ستارگان جوان کهکشان نیز می‌شود. یک احتمال این است که دیسک بیرونی کهکشان راه شیری به آرامی در حال حرکت است؛ اما هنوز به وسیله‌ی دیسک داخلی عظیمش به درون کهکشان کشیده می‌شود و به این ترتیب به‌جای یک دیسک تخت، دیسکی به شکل S کشیده را شکل داده است.
در این تصویر مفهومی می‌توانید شکل دیسک ستاره‌ای کهکشان راه شیری را مشاهده کنید که پرپیچ‌وتاب و به مانند یک S کشیده به نظر می‌رسد این تصویر جدید از دیسک کهکشانی، منطقه مرکزی کهکشان راه شیری که بزرگ‌ترین و درخشان‌ترین ستارگان کهکشان در آن جای گرفته‌اند، از تجزیه و تحلیل بیش از 2000 هزار ستاره غول‌پیکرِ کهکشان حاصل شده است. در حالی که نقشه‌های قبلی به این شکل پیچ‌و‌تاب‌ها اشاره داشتند؛ اما صرفا به شبیه‌سازی‌ها و مشاهدات کهکشان‌های دیگر متکی بودند. بااین‌حال، دانشمندان در پژوهش جدید خود گزارش دادند نقشه جدید، اولین نقشه‌ای است که با سنجش‌های مختلف صورت گرفته از هزاران ستاره، تأیید می‌کند، قلبِ کهکشان راه شیری پر پیچ‌وتاب است. پرژمک مروژ، یکی از همکاران این پژوهش و از اعضای پروژه‌ «آزمایش‌های لنز گرانشی نوری (OGLE)» در این مورد ابزار داشت: نقشه ما نشان می‌دهد دیسک (کهکشان) راه شیری تخت نیست. دکتر دوروتا اسکورون پژوهشگر ارشد این تیم از دانشگاه ورشو توضیح می‌دهد، اخترفیزیکدانان از دهه‌ 1950 می‌دانستند کهکشان راه شیری به شکل مارپیچ است. در طی چند دهه، مشاهدات و شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای تصور ما از کهکشان خودمان تصحیح شده است. تا پایان قرن بیستم، بررسی‌های مقیاس بزرگ آسمان که ستارگان را شمارش می‌کرد و میزان درخشندگی آن‌ها را اندازه می‌گرفت، به دانشمندان این امکان را داد که تعداد بازوهای مارپیچی کهکشان راه شیری را تخمین بزنند و تنگاتنگی این مارپیچ‌ها را توصیف کنند، اما ابهامات هنوز هم سر جای خود بودند. دکتر اسکورون در بیانیه‌ای رسمی گفت: به‌عنوان مثال، نقشه حاصل از «نقشه‌برداری دیجیتال آسمان اسلون (SDSS)» دو بازوی مارپیچ را نشان داد؛ در حالی که اطلاعات «کاوشگر نقشه‌بردار فروسرخ میدان وسیع (WISE)»، چهار بازوی مارپیچ را نشان می‌دهد. بازسازی ما از تاریخ شکل‌گیری ستارگان نشان می‌دهد چهار ساختار بازوی مارپیچی با آنچه می‌بینیم مطابقت دارد. ستارگان متغییر قیفاووسی دارای روشنایی بسیار بالا بوده و تا 10 هزار برابر از خورشید ما داغ‌تر هستند. اسکورون گفت نبض تپنده این ستارگان متغیر قیفاوووسی این امکان را به دانشمندان می‌دهد که میزان روشنایی آن‌ها را تعیین کنند و سپس فاصله مستقیم ستارگان را با دقت بسیار بالاتر از 5 درصد محاسبه نمایند. مروژ در این همین رابطه گفت: در حالی که پیچ‌و‌تاب‌های دیسک کهکشانی قبلا تشخیص داده شده بود، اما اکنون اولین‌بار است که می‌توانیم از ابزارهای جداگانه‌ای برای رهگیری شکل کهکشان به‌صورت سه‌بعدی استفاده کنیم. این پیچ‌خوردگی ممکن است ناشی از برهم‌کنش‌های گذشته با کهکشان‌های اقماری، گاز بین کهکشانی یا ماده تاریک باشد. اسکورون در ادامه افزود، موقعیت‌های هزاران ستاره‌ی‌ متغیر قیفاووسی در سرتاسر کهکشان راه شیری می‌تواند به‌عنوان یک «استاندارد طلایی» برای بررسی سؤالات بیشتر در مورد کهکشان راه شیری و کهکشان‌های دیگر مورد استفاده قرار گیرد و به ابهاماتی مانند نحوه شکل‌گیری این دیسک‌های پیچ‌وتاب خورده، چگونگی مهاجرت ستاره‌های کهکشان پس از تولد، شکل مدارهای ستاره‌ای در یک کهکشان پر پیچ و‌تاب پاسخ دهد.
رخداد بزرگ بعدی برای کهکشان ما، راه شیری برخورد با کهکشان آندرومدا است که قرار است حدود 5 میلیارد سال دیگر اتفاق بیافتد آندریژ اودالسکی ، ستاره‌شناسی از دانشگاه ورشو و یکی دیگر از اعضای این تیم نیز گفت: برای نخستین بار، از تمامِ کهکشان ما، لبه به لبه‌ی دیسکش به وسیله‌ی فواصل دقیق و واقعی نقشه‌برداری کردیم. دکتر اسکورون می‌گوید، ستارگان متغیر قیفاوسی به دلایل متعددی برای بررسی کهکشان راه شیری ایدئال هستند. او در ادامه توضیح می‌دهد، ستارگان متغیر قیفاووسی، ستاره‌های فوق‌درخشانی هستند که 100 تا 10 هزار برابر روشن‌تر از خورشید ما هستند. بنابراین می‌توانیم، این دست ستارگان را در حاشیه‌ی کهکشان خودمان تشخیص دهیم. این ستارگان نسبتا جوان هستند و عمری کمتر از 400 میلیون سال دارند؛ از این جهت می‌توانیم ستارگان متغیر قیفاووسی را در نزدیکی زادگاهشان پیدا کنیم. مقاله‌های مرتبط:
نگاهی به برترین تصاویر علمی هفتهزندگی در نزدیکی سیاهچاله غول‌آسا چگونه است؟
کهکشان راه شیری تقریبا بعد از بیگ بنگ یا انفجار بزرگ شکل گرفت که در حدود 13٫8 میلیارد سال قبل نقطه‌ی آغاز جهان ما بود. و خورشید ما هم تقریبا 26 هزار سال نوری از سیاهچاله‌ی مرکز کهکشان ما فاصله دارد و حدود 4٫5 میلیارد سال قبل شکل گرفته است. تصور می‌شود که کهکشان راه شیری حداقل 150 هزار سال نوری (هر سال نوری برابر با 9 تریلیون –هر تریلیون یک هزار میلیارد- کیلومتر است) قطر داشته باشد و دارای 400 میلیارد ستاره و دست‌کم 100 میلیارد سیاره باشد. نقشه‌برداری از کهکشانی که در آن زندگی می‌کنیم اصلا ساده نیست، اما ستاره‌شناسان توانستند در این مورد به نتایج شگرفی دست پیدا کنند. هر چقدر ستاره‌شناسان مشاهدات بیشتری انجام دهند و اطلاعات بیشتری جمع‌آوری کنند، تصویر بهتر و کامل‌تری از کهکشانی که در آن زندگی می‌کنیم به دست خواهند آورد و این می‌تواند به دانشمندان کمک کند بُعد وسیع‌تری از کیهان، مکان ماده‌ی مرموز تاریک و کهکشان‌های مجاور راه شیری را بررسی کنند و اطلاعات بیشتری از آن به دست بیاورند.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

معرفی اپلیکیشنی کاربردی برای افزایش سلامتی

شروعی دوباره‌ برای غول‌های عرصه بازی؛ کنسول‌های بازی نسل جدید را بشناسید

توسعه بازار مسکن با بهره‌گیری از هوش‌مصنوعی

بهترین اختراعات سال 2019 به انتخاب مجله‌ی تایم

تولید لباس ضدگلوله با کمک یک ابرچسب قدرتمند

لیزرهای فضایی مهاجرت حیوانات دریایی را رصد کردند

Parrot؛ گوشی‌تان را به ضبط صوتی قدرتمند تبدیل کنید

برای ربات ها مهدکودک تاسیس شود

دنیا در حوزه فناوری به چه سمتی می‌رود؟ از خودروهای خودران تا نسل پنجم اینترنت

اولین «گذر نوآوری» در تهران

داستان خودروی هیبریدی در ایران/ سرانجام این خودروها در کشور به کجا رسید؟

نمایشگر چسبناک تولید شد

ثبت 146 هزار سفارش برای خرید وانت برقی تسلا

پلتفرم مبتنی‌بر هوش مصنوعی Prometeo سلامت آتش‌نشانان را پایش می‌کند

جزئیات Hopper، نسل جدید پردازنده‌های گرافیکی انویدیا، فاش شد

ابرخودرو 1،250 اسب بخاری زدرو نوتوریوس رونمایی شد

معرفی اپلیکیشنی که سیگاری‌ها را پول‌دار می‌کند

حذف بیماری‌ها از خون به‌کمک آهن‌ربا

نخستین واکسن علیه ویروس کشنده ابولا تایید شد

ساخت آفتابگردان‌های مصنوعی که به سمت نور خم می‌شوند

روش جدید برای فعال‌سازی گوگل اسیستنت در پیکسل 4 کشف شد

سامسونگ حق امتیاز اختراع گوشی تاشدنی با صفحه‌نمایش دوگانه را به ثبت رساند

اگر فرزندانتان برنامه نویسی یاد نگیرند در آینده شغلی نخواهند داشت

وان پلاس 8 پرو با صفحه‌نمایش 120 هرتز به بازار می‌آید

چگونه می‌توان صاحب نیروگاه خورشیدی پشت‌بامی شد؟

ساخت هتل فضایی از ایده تا واقعیت/ چالش‌های پیش روی مهندسان برای ساخت اولین هتل فضایی دنیا

خودرویی که از دو طرف حرکت میکند!

هکرها با استفاده از لیزر با اسپیکرهای هوشمند صحبت می‌کنند

نوعی نوار چسب دوطرفه می‌تواند جایگزین بخیه‌های جراحی شود

ساخت شنل نامرئی‌کننده؛ رویایی که به حقیقت پیوست؟

فتوشاپ کمرا معرفی شد؛ اپلیکیشن دوربین ادوبی با چاشنی هوش مصنوعی

فیسبوک از لوگوی جدید خود رونمایی کرد؛ فیسبوک در قامت والد

مایکروسافت احتمالا به حوزه لباس هوشمند وارد می‌شود

لباس مسافران فضا هم رونمایی شد / عکس

رونمایی از خودروی کاملاً برقی مینی‌کوپر SE بی‌ام‌دبلیو

تولید یک خودروی سبک و قدرتمند با بدنه ای از جنس فیبر نانو سلولزی

ریزر جانگل کت معرفی شد؛ گیم پد 100 دلاری برای گوشی‌های هوشمند

آمازون از پروژه‌‌های انرژی بادی و خورشیدی خود رونمایی کرد

5 نوآوری‌ گوشی‌های جدید ال‌جی

موبایل تاشو با 2 لولا و 3 نمایشگر رونمایی شد.

نوا 6 5G هواوی با دو روزنه مخصوص دوربین سلفی معرفی می‌شود

ارائه طرح باتری‌های کوانتومی بدون نیاز به شارژ

گوگل برای سرویس استیدیا بازی‌های انحصاری خواهد ساخت

نسل جدید فولکس واگن گلف معرفی شد

باتری آلومینیوم هوا، انرژی لازم برای رانندگی تا 2,400 کیلومتر فراهم می‌کند

راه‌اندازی مدل پرداختی راهکارهای اَبری دِراک

واحد مبارزه با پهپاد در انگلیس راه اندازی می شود

هوش مصنوعی پیتزای یک رستوران را تایید می کند

تأسیس "اولین دانشگاه هوش مصنوعی جهان" در امارات

رونمایی از اولین هواپیمای جت آموزشی-رزمی ساخت ایران +مشخصات و عکس