آریا جوان - ورزش 3 /سری آ در حال رشد است، با افزایش تعداد تماشاگران، حضور بیشتر در ورزشگاهها و افزایش درآمد، اما هنوز فاصله زیادی با سودآوری دارد. در واقع، اگر این روند در این فصل ادامه پیدا کند، باشگاههای حاضر در این لیگ از ابتدای شیوع ویروس کرونا بیش از چهار میلیارد یورو زیان انباشته خواهند داشت. آنها در فصل ۲۴-۲۰۲۵ با وجود کاهش کلی ضررها به میزان ۵.۷ درصد، ۳۴۸.۸ میلیون یورو دیگر به کسری مالی لیگ اضافه کردند و این بر اساس دادههای «Intelligence P2»، واحد اطلاعات بازار و استراتژی است.
چند باشگاه سود کردند؟
هفت باشگاه به سود خالص مثبت دست یافتند که معادل ۳۵ درصد در این لیگ است. این رقم مانند فصل ۲۳-۲۰۲۴ بود. در میان اعضای این گروه منتخب، باشگاههای بزرگی مانند اینتر و همچنین باشگاههای کوچکتری مانند لچه حضور دارند که مجموعاً ۱۲۳.۸ میلیون یورو سود کسب کردند.
بازار ![]()
چه کسانی ضرر کردند و میزان آن چقدر بود؟
از سیزده باشگاهی که فصل را در دسته اول به پایان رساندند: هفت تیم بیش از ۳۰ میلیون یورو ضرر کردند. ۱۰ تیم کسری بیش از ۱۰ میلیون یورو ثبت کردند. دو باشگاه تازه صعود کرده، کومو و پارما کالچو، با کسری بودجه نزدیک به ۱۰۰ میلیون یورو در صدر قرار دارند. همراه با یوونتوس و رم، این چهار باشگاه ۸۰ درصد از کل زیانهای فصل ۲۴-۲۰۲۵ را تشکیل میدهند.
قیمت صعود به سری آ همچنان در حال افزایش است. دستیابی به سطح بالای این لیگ به دلیل عدم توانایی ایجاد کسبوکار پایدار در سری بی روز به روز دشوارتر میشود و حتی پس از رسیدن به لیگ برتر، سودآوری هنوز دشوار است. در فصل ۲۴-۲۰۲۵، سومین باشگاه صعودکننده به نام ونتزیا علاوه بر سقوط، ضرر هم کرد. مجموع کسری بین ونتزیا، کومو و پارما به ۲۰۴.۸ میلیون یورو رسید.
درآمد باشگاههای بزرگ ایتالیا چقدر بود؟
در مجموع، ۲۰ باشگاه سری آ ۲.۷۷۳ میلیارد یورو درآمد داشتند. میانگین درآمد هر تیم بیش از ۱۳۹ میلیون یورو بود که افزایش دو درصدی نسبت به سال قبل را نشان میدهد. تنها سه باشگاه (اینتر، میلان و یوونتوس) بیش از ۳۰۰ میلیون یورو درآمد عادی (فروش بلیت، کارتهای فصل، حقوق تلویزیونی و درآمدهای تجاری) داشتند.
سایر باشگاههای برجسته فوتبال ایتالیا، مانند رم، ناپولی و آتالانتا، حدود ۲۰۰ میلیون یورو درآمد داشتند که کمتر از باشگاههای لالیگا مانند رئال بتیس است. درآمد ناپولی به خصوص قابل توجه است چون آنها با ۲۹ درصد منابع کمتر، قهرمان لیگ شدند. دلیل این امر غیبت آنها در رقابتهای اروپایی بود. اثر یوفا، به ویژه لیگ قهرمانان، روز به روز بر بودجه فوتبال ایتالیا تأثیر میگذارد.
منابع درآمدی باشگاههای سریآ از کجاست؟
در زمینه منابع درآمدی، تلویزیون ۵۵ درصد از درآمد عادی را تشکیل میدهد، در حالی که درآمد روز مسابقه همچنان در حال رشد است: سهم آن از کل درآمد در سال مالی گذشته از ۱۰ درصد به ۱۵ درصد افزایش یافت. با این حال، این بخش همچنان یکی از بزرگترین ضعفهای فوتبال ایتالیا است و دولت ایتالیا قصد دارد این مسئله را با برنامه سرمایهگذاری مرتبط با مسابقات قهرمانی اروپا ۲۰۳۲ برطرف کند.
در همین حال، درآمد تجاری به طور میانگین حدود ۴۰.۵ میلیون یورو ثابت مانده است. با این حال، باشگاههای بزرگ رکوردهاییی ثبت کردهاند: میلان و اینتر سالانه بیش از ۲۰ میلیون یورو به درآمدهای حامیان مالی و تبلیغاتی اضافه میکنند، حتی اگر دیگر از مزیت سرمایهگذاریهای قابل توجه برندهای چینی، به خصوص برای اینتر، برخوردار نباشند. در نهایت، سود حاصل از انتقال بازیکنان همچنان عامل کلیدی دیگری برای تمایز بین باشگاههاست. بهترینها در این زمینه، ناپولی و آتالانتا هستند که هرکدام بیش از ۱۰۰ میلیون یورو سود از فروش بازیکنان کسب کردهاند.
چه وضعیتی در حوزه ورزشگاهها وجود دارد؟
اکثر ورزشگاههای فوتبال ایتالیا قدیمی هستند و از نظر تجاری به خوبی بهینهسازی نشدهاند. پتانسیل رشد در این حوزه بسیار زیاد است و در نتیجه، بسیاری از باشگاهها در پروژههای نوسازی ورزشگاهها یا ساخت ورزشگاههای جدید از صفر مشارکت دارند. در میلان، اینتر و میلان تصمیم گرفتهاند مالکیت کامل سنسیرو را خریداری کنند. آنها با شورای شهر به توافق رسیدند تا ۲۰۰ میلیون یورو برای نوسازی این مجموعه و بازآفرینی زمینهای اطراف سرمایهگذاری شود.
در ناپل هم اوریلیو دی لورنتیس قصد دارد ۳۰۰ میلیون یورو برای ساخت ورزشگاه جدید با ظرفیت ۶۰۰۰۰ صندلی سرمایهگذاری کند. با این حال، شورای شهر پیشنهاد نوسازی ورزشگاه دیهگو آرماندو مارادونا با برنامه سرمایهگذاری اقتصادیتر یعنی ۲۰۰ میلیون یورو را ارائه کرده است. موضوع در واقع مربوط به پیشنهاد میزبانی یورو ۲۰۳۲ است.
در حقیقت، یوفا با تردید به فوتبال ایتالیا نگاه میکند چون فدراسیون و باشگاهها در تحقق وعدههایشان برای نوسازی ورزشگاهها در آمادهسازی برای مسابقات تیم ملی عقب هستند. به همین دلیل، سنسیرو از میزبانی فینال لیگ قهرمانان ۲۰۲۷ محروم شد که این مسئله باعث خوشحالی ریاض ایر متروپولیتانو شد. علاوه بر ورزشگاههای بزرگ، شهرهایی مانند پالرمو نیز در حال برنامهریزی برای ارتقای ورزشگاهها هستند. باشگاه آنها تحت مالکیت سیتی فوتبال گروپ (CFG) است.
جوزپه ماروتا، رییس اینتر، یک سال پیش و پس از خرید این باشگاه توسط اوکتر توضیح داد: «ورزشگاه، محور اصلی توجه مالکان است. بدون ورزشگاهی که مطابق استانداردهای اروپایی باشد، رقابت با دیگر باشگاهها دشوار است. فاصله از نظر درآمد و امکانات پذیرایی بسیار زیاد است.» این موضوع کلیدی برای سرمایهگذاری قابل توجه آمریکایی است که در دهه گذشته وارد فوتبال ایتالیا شده است. ۹ باشگاه، معادل ۴۵ درصد، مالک آمریکایی دارند.
باشگاهها چقدر برای تیمهای خود هزینه میکنند؟
هزینه دستمزدها در سری آ در فصل ۲۴-۲۰۲۵ بین ۴۲ میلیون تا ۳۴۵ میلیون یورو متغیر بود. این نکته برای آینده سری آ حیاتی است چون عدم تعادل چشمگیر بین درآمد و هزینهها باشگاهها را مجبور میکند تا برای دستیابی به پایداری و رعایت نسبت هزینه تیم مطابق با قوانین یوفا، تعدیلات چشمگیری در بودجه دستمزد خود انجام دهند. علاوه بر این، رقابت هنوز کنترل مالی برای تنظیم هزینههای تیم ندارد و هزینهها در فصل ۲۴-۲۰۲۵ برای دومین سال متوالی ۱۰۰ میلیون یورو افزایش یافت. هشت باشگاه بیش از ۸۰ درصد از کل درآمدشان را صرف تیمهایشان کردند.
تأثیر تیمهای اروپایی بر زیانها چگونه است؟
پاسخ را میتوان با نگاه به نتایج خالص خلاصه کرد. از هشت باشگاهی که در اروپا بازی کردند، نیمی ضرر کردند: یوونتوس، رم، فیورنتینا و لاتزیو. مجموع کسری این گروه ۱۵۲.۴ میلیون یورو بود که معادل ۴۴ درصد از کل درآمد فوتبال ایتالیا است. تنها میلان، بولونیا، اینتر و آتالانتا سود کردند و این موفقیت به لطف لیگ قهرمانان جدید بود که جایزه نقدی آن به طور قابل توجهی افزایش یافته است. مجموع سود این چهار باشگاه ۹۰.۲ میلیون یورو بود.