آریا جوان - کارگردان مستند «یخمور» درباره موضوع اثرش بیان کرد که این مستند به ماجرای زندهگیری ۴ راس گوزن زرد ایرانی در قبل از انقلاب اسلامی میپردازد.
فیلم مستند «یَخمور» به کارگردانی محمد داودآبادی در نهمین جشنواره تلویزیونی مستند حضور دارد و امشب جمعه ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ از شبکه مستند سیما پخش میشود.
داودآبادی درباره سوژه این مستند توضیح داد و به خبرنگار مهر گفت: مستند «یَخمور» درباره گوزن زرد ایرانی است؛ این گونه جانوری، گونهای نادر است و به نوعی منحصر به کشور عزیزمان ایران است، در ماههای منتهی به بهمن ۱۳۵۷ و در آستانه پیروزی انقلاب اسلامی، ۴ رأس از این حیوان نایاب به درخواست رئیس محیط زیست رژیم صهیونیستی توسط عبدالرضا پهلوی برادر شاه سرنگون شده، زندهگیری شده و به سرزمینهای اشغالی فرستاده شد؛ این اتفاق، موضوع مستند «یَخمور» است.
وی با اشاره به انگیزه خود از ساخت این فیلم مستند گفت: همیشه موضوعات محیط زیستی جذابیتهای خاصی برای ساخت فیلم مستند دارند؛ باتوجه به اینکه این سوژه محیط زیستی با خاندان پهلوی هم ارتباط داشت، برای من جالب و جذاب بود که مستندی بسازم که هم به عبدالرضا پهلوی که زبانزد شکارچیان آن زمان (قبل از انقلاب) بود بپردازد و هم با محیط زیست ارتباط داشته باشد.
داودآبادی درباره اینکه فیلمش در چه ژانری قرار میگیرد، گفت: مستند «یَخمور» هم مستندی سیاسی است و هم محیط زیستی. به نظرم هر ۲ ژانر را در برمیگیرد.
وی درباره روند تحقیق و پژوهش این مستند عنوان کرد: حدود ۳ ماه تحقیق و پژوهش مستند طول کشید. خواستم تحقیق جامعی را روی این موضوع ارائه کنم که در طول سالهای معاصر چه بلاهایی را بیگانگان و عوامل داخلیشان بر سر این حیوان بیچاره آوردهاند.
کارگردان «یخمور» اضافه کرد: اصلیترین منابع ما کتابهایی بودند که درباره گوزن زرد ایرانی توسط اهالی محیط زیست نوشته شده بود. از جمله کتابی از اسکندر فیروز که او را پدر محیط زیست ایران میدانند. باید اشاره کنم که «یَخمور» واژهای عبری به معنی گوزن زرد است و این واژه در تورات، کتاب آسمانی یهودیان ذکر شده است.
این فیلمساز مستند درباره فرم روایی مستند خود گفت: فرم روایی مستند بر مبنای نریشن و استفاده از مصاحبههای تولیدی است. این مصاحبهها با اهالی محیط زیست مازندران انجام شده است. همچنین از فیلمهای آرشیوی موجود از عبدالرضا پهلوی و خاندان پهلوی استفاده کردیم و در کنار آن برخی از تصاویر را به کمک هوش مصنوعی بازسازی کردیم.
داودآبادی درباره روند تولید مستند گفت: بعد از انتخاب سوژه و انجام تحقیق و پژوهش لازم، سفری به روستای سیاه درویشان در حوالی شهرستان انزلی داشتیم. این سفر برای گرفتن فیلم از ویلای شخصی سابق عبدالرضا پهلوی در آن مکان و مصاحبه با اهالی روستا پیرامون سوژه مستند بود. همچنین سفری به دشت ناز ساری داشتیم؛ منطقهای که عبدالرضا پهلوی آن را تبدیل به باغ وحش اختصاصی خود کرده بود و گوزن زرد را در آن جا نگهداری میکرد. فیلمبرداری مستند تقریبا ۱۰ روز کاری از ما زمان گرفت و بعد از آن وارد مرحله نوشتن متن مستند و پس تولید شدیم. به عبارت دیگر، از زمان پژوهش تا تدوین نهایی مستند حدودا ۶ ماه زمان برد.
عوامل تولید این مستند عبارتند از: نویسنده و کارگردان و تدوینگر: محمد داودآبادی، تحقیق و پژوهش: احسان مشکور، مدیر فیلمبرداری: مهدی وزیری، راوی: داود نماینده، مجری طرح و آرشیو: علی زرافشان، مسئول هماهنگی: محمدعلی عارفیان، تصویرسازی: عرفان قانع، طراح لوگو: سیدحسین جلیلیان، پوستر: محمد یزدیان و تهیه شده در شبکه مستند.
فیلم مستند «یَخمور» امشب جمعه ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ ساعت ۱۹ از شبکه مستند سیما پخش میشود و بازپخشهای آن ساعت ۱۲ بامداد و ۹ صبح است.