آریا جوان - مدرسه خانگی یا «هوماسکول» عنوان تبلیغاتی این روزهای برخی موسسات آموزشی آزاد است که با ادعای ارائه آموزش و یادگیری تضمیمی، به جذب دانش آموزان پرداخته و با برپایی کلاسهای خانگی و تک نفره وعده صدور کارنامه و مدرک رسمی می دهند، وعده ای که آموزش و پرورش آن را غیرقانونی اعلام و نسبت به آن هشدار داده است.
«حواسمون به آرامش شماست»، «وجود پانسیون مطالعاتی و سرپرست برای نظارت بر دانش آموز»، «اختصاص سالن برای استراحت و غذاخوری»، «کسب رتبه های برتر کنکوری»، «کنار گذاشتن فاکتورهای مالی به خاطر صلاح دانش آموز و رسیدن به آینده» و ... اینها تنها بخشی از تبلیغات خوش رنگ و شاد هوم اسکولها در فضای مجازی برای جذب دانش آموز و برپایی مدرسه تک شاگردی در خانه و یا موسسات آزاد علمی است.
هوماسکول یا آموزش در خانه واژه باکلاسی که گرچه در کشورهای مختلف جهان رایج است، اما در ایران، به بازاری خاکستری بدل شده که خانواده را در دو راهی «خرید مدرک» یا «پذیرش بیضمانت» گرفتار میکند.
واقعیت این است پشت ویترین شیک برخی از این موسسات و آموزشگاه های آزاد، نه یک فلسفه آموزشی که چرخه اقتصادی خوابیده که مشتریانش را از میان ناآگاهی و نگرانی والدین انتخاب کرده و والدین را در دوراهی «آزادی آموزشی» و «کلاهبرداری» رها می کند.
خبرنگار ایسنا در راستای بررسی زوایای پنهان فعالیت این آموزشگاهها و موسسات که تبلیغاتشان این روزها بدنبال افزایش تعداد روزهای آموزش آنلاین مدارس بیشتر از قبل در فضای مجازی به چشم میخورد، سراغ چند آموزشگاه رفت.
جهش در متوسطه با متد اروپایی بدون کیف و کتاب در خانه!
با یکی از این آموزشگاهها که در تابلواش نوشته شده «آموزشگاه آزاد علمی دخترانه... کلاسهای تک درس، خصوصی و گروهی، مشاوره تحصیلی و انتخاب رشته، اردوهای مطالعاتی حرفهای»، تماس گرفته و جویای شرایط و شهریه آموزشگاه میشویم: «ما دانشآموز را فقط در مقطع متوسطه (دبیرستان) میپذیریم. دانشآموز اصلاً نمیخواد مدرسهای دیگه ثبتنام کنه. کافیه بیاد اینجا تا آموزشی متفاوت با متد اروپایی مثل هلند و فنلاند دریافت کنه، آموزشهای ما کاملا متفاوت و بدون تخته هست؛ کیف و کتاب در خانه نداره و در نهایت خودمون آزمون میگیریم و مدرک معتبر هم میدیم.»
مسئول این مرکز همچنین ۴ ظرفیت باقی مانده برای ثبتنام اعلام کرده و میگوید: «هزینه این مسیر ۱۷۰ میلیون تومان هست».
نمرهدهی و صدور کارنامه تحصیلی معتبر دانشآموزان توسط آموزشگاه آزاد علمی!
شرایط را از مرکز دیگری که در منطقه اندرزگو تهران است جویا میشویم و شرط اصلی را نگرانی از صدور مدرک و کارنامه تحصیلی معتبر از سوی آموزش و پرورش بنا میگذاریم: «با انتخاب شما دانشآموزتون یا میتونه توی منزل یا آموزشگاه ما آموزشها رو دریافت کنه البته آموزشها رو برای دروس تخصصی مثل ریاضی، علوم، فارسی و عربی و ... که شامل ۶ درس میشه، ارائه می کنیم؛ اگر آموزش رو در خانه گرفت، برای اینکه از اجتماع دور نباشه هم میتونه یک روز در هفته به صورت حضوری بیاد آموزشگاه و درسشو یاد بگیره؛ همه اینا بستگی به شرایط دانشاموز و والدین داره،و موسسه خودش رو با شرایط شما تطبیق میده».
این آموزشگاه نیز که در تابلو خود عنوان «آموزشگاه آزاد علمی دخترانه ...» را یدک میکشد شهریه مقطع متوسطه اول را ۲۴۰ میلیون تومان و برای مقطع متوسطه دوم ۴۰۰ میلیون تومان آنهم برای دروس تخصصی اعلام میکند: « دروس تخصصی که گفتیم رو ارائه میدیم و برای دروس عمومی مثل قرآن، اجتماعی و .... اگر تمایلی نداشته باشید، فقط یه آموزش معمولی داده میشه و خودمون برای فرزندتون نمره ثبت میکنیم».
مشاور آموزشگاه که بدنبال اولین تماس، اینبار برای جذب مشتری و قانعکردنمان خودش تماس میگیرد میگوید: «از مدرسه پرونده دانشآموزتونو بگیرید و بیارید برای ما». این صحبت باعث میشود تا از بابت صدور مدرک تحصیلی معتبر و کارنامه ابراز نگرانی کنیم: « بیایید اینجا و از نزدیک آموزشگاه رو ببینید خیلی سوالات براتون رفع میشه؛ کارهای ثبتنام دانشآموز رو خودمون انجام میدیم و در سامانه آموزش و پرورش ثبتنام انجام میشه و نگران این نباشید».
همچنین با تاکید مشاور موسسه «تابلوی سر در آموزشگاه گواه داشتن مجوز و انجام فعالیتهای قانونی زیر نظر آموزش و پرورش هست».
تبانی برخی آموزشگاه های آزاد با بعضی مدارس غیردولتی برای صدور کارنامه و مدرک تحصیلی
چند دقیقهای میگذرد که در یکی از پیامرسانها، تبلیغات آموزشگاه و فضای آن برایمان ارسال میشود و بعد خانومی تماس گرفته و جویای امور ثبتنام میشود: « لطفا بیایید اینجا و از نزدیک فعالیت ما رو ببینید و حتما بعد مشورت با همسرتون حضوری بیایید» این خانوم در پیامها اطمینان میدهد که صدور کارنامه توسط مدرسه غیر انتفاعی دیگری صورت میگیرد و از این طریق مشکل ادامه تحصیل رسمی نیز رفع میشود، موضوعی که دور زدن آسان آموزشهای رسمی کشور را با گاوبندی و تبانی بعضی از این آموزشگاهها با برخی مدارس غیردولتی را نشان میدهد.
تعداد این مراکز و تبلیغاتشان کم نیست که تصویری از بلبشوی نظارتی را نشان میدهد؛ داستان فعالیت و صدور مدارک با دور زدنهای قانونی را از وزارت آموزش و پرورش جویا میشویم؛ اگرچه پیگیری ایسنا از رییس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی وزارت آموزش و پرورش در این خصوص بی نتیجه ماند، اما معاون آموزش ابتدایی و معاون شورای عالی آموزش و پرورش در باره فعالیت چنین آموزشگاههایی در قالب جذب دانشآموز و خارج کردن دانشآموزان از مدرسه واقعی به طور شفاف هشدار دادند.
وظیفه آموزش و پرورش برای شناسایی موسساتی که دانش آموزان را جذب و مانع حضور آنان در مدارس میشوند
موسیالرضا کفاش معاون دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش در گفتوگو با ایسنا، در این باره گفت: در آیین نامه اجرایی مدارس، تعریف مشخصی از مدرسه شده، در ماده ۲ بیان شده است که مدارس به شیوه دولتی و غیردولتی تاسیس و اداره میشوند و مرجع صدور مجوز مدارس غیردولتی وزارت آموزش و پرورش است. مدارسی که فاقد مجوز از آموزش و پرورش هستند، اجازه فعالیت ندارند. ادارات آموزش و پرورش شهرستانها /مناطق و نواحی موظفند واحدها و مراکز آموزشی و پرورشی یا عناوین مشابه را که با ثبت نام و جذب دانش آموزان لازم التعلیم و تشکیل کلاس مانع حضور آنان در مدارس تحت پوشش وزارت مذکور می شوند را شناسایی کنند و وفق قانون تعطیل موسسات و واحدهای آموزشی و تحقیقاتی و فرهنگی که بدون اخذ مجوز قانونی دایر شده یا می شود عمل کنند. بنابراین هر موسسه یا مرکزی نمیتواند از عنوان مدرسه برای خود استفاده کند مگر حوزههای علمیه و موسساتی که بر اساس مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی از عنوان مدرسه استفاده می کنند.
هوم اسکولها مجوز آموزش و پرورش را ندارند و غیرقانونیاند
وی با بیان اینکه در خصوص هوم اسکولها تا جایی که اطلاع دارم، مجوزی از سوی آموزش و پرورش صادر نشده است افزود: مدارس دولتی زیر نظر وزارت آموزش پرورش فعالیت میکنند؛ مدارس و مراکز غیر دولتی بر اساس قانون تاسیس و اداره مدارس و مراکز غیر دولتی که مصوب مجلس است، فعالیت میکنند و موظفند از ضوابط و مقررات وزارت آموزش و پرورش تبعیت کنند. همچنین مدارس وابسته به دستگاههای دولتی و سایر نهادها عمومی مانند مدارس وابسته به وزارت دفاع، مدارس پلیس،مدارس وابسته به حوزه علمیه یا مدارس علوم و معارف اسلامی وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی نیز مجوز خود را از آموزش پرورش دریافت میکنند. هچنین مجوز کودکستانها نیز توسط سازمان تعلیم و تربیت کودک صادر میشود. بنابراین خارج از این موارد مجوزی از جای دیگری صادر نمیشود.
معاون دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش با بیان اینکه مراکز هوم اسکول غیر قانونی هستند ادامه داد: یک سری مراکز غیردولتی غیر از مدرسه مانند آموزشگاههایهای زبان و آموزشگاههای علمی، وجود دارند که فعالیتهای آموزشی انجام میدهند و مجوز خود را از سازمان مدارس و مراکز غیردولتی دریافت کردهاند. این مدارس یا مراکز هم اگر اعلام میکنند که مجوز دارند باید مشخص شود که از کدام مرجع مجوز خود را دریافت کردهاند؟ ادعای آنها مورد تایید نیست و تا جایی که بنده اطلاع دارم ما در آموزش و پرورش به آنها مجوزی ندادهایم.
خانوادهها فریب وعدههای فریبنده را نخورند
رضوان حکیم زاده معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش نیز، با هشدار نسبت به فعالیت آموزشگاههای آزاد علمی که با تبلیغات «هوم اسکول» یا «آموزش در خانه» بدنبال جذب دانشآموزان هستند، اظهار کرد: بر اساس قوانین و مقررات موجود این گونه مراکز هیچ گونه رسمیت قانونی نداشته و مورد تأیید وزارت آموزش و پرورش نیستند.
وی با تأکید بر اینکه آموزش و پرورش یک امر حاکمیتی است و هرگونه اقدام آموزشی باید در چارچوب ضوابط مصوب و با نظارت دقیق و شفاف بر فرایند انتخاب معلم، محتوا و روشهای یاددهی / یادگیری انجام شود ادامه داد: متاسفانه این گونه مراکز با سوء استفاده از ناآگاهی خانوادهها و با ارائه وعدههای فریبنده و غیر واقعی والدین را ترغیب به ثبت نام فرزندانشان میکنند در حالی که اغلب این مؤسسات از تخصص و صلاحیتهای لازم در زمینه تعلیم و تربیت برخوردار نیستند و هیچ نظارت مؤثری بر عملکرد آنها وجود ندارد.
حکیم زاده با بیان اینکه فاصله گرفتن از اهداف و برنامههای رسمی آموزش و پرورش آسیبهای جبران ناپذیری به فرایند رشد شناختی اجتماعی و عاطفی دانش آموزان وارد میکند هشدار داد که فقدان استانداردهای آموزشی، نبود محیط تعاملی سالم با همسالان، حذف ارزشیابیهای معتبر و بی توجهی به ساحتهای مختلف تربیتی تنها بخشی از خطراتی است که کودکان و نوجوانان را در این گونه آموزشهای غیر مجاز تهدید می کند.
معاون وزیر آموزش و پرورش تأکید کرد: خانوادهها باید بدانند که فرزندانشان در آینده برای ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر و نیز دریافت هرگونه مدرک رسمی تحصیلی با مانع جدی مواجه خواهند شد زیرا این مراکز فاقد مجوز، هیچ سابقه تحصیلی معتبری برای دانش آموزان ثبت نمیکنند و مدارک احتمالی آنها توسط هیچ مرجع رسمی پذیرفته نمی شود.