آریا جوان - ورزش 3 /تیم ملی ایران پس از تساوی یک بر یک مقابل مصر، مرحله گروهی جام جهانی را با چهار امتیاز به پایان رساند و حالا چشمانتظار نتایج سایر گروههاست تا سرنوشت صعودش مشخص شود.
فارغ از اینکه این انتظار به صعود ختم شود یا نه، سه مسابقه ایران یک روایت روشن را پیش روی فوتبالدوستان قرار داده است؛ تیمی که باید پیش از آغاز جام جهانی به آمادگی کامل میرسید، در جریان خود مسابقات رشد کرد، پخته شد و در نهایت تصویری امیدوارکننده از خود به جا گذاشت.
از ناهماهنگی تا انسجام
اگر سه بازی ایران را کنار هم قرار دهیم، روند پیشرفت تیم کاملا مشهود است.
ایران مقابل نیوزیلند هنوز فاصله زیادی با تیم ایدهآل داشت. ساختار دفاعی گاهی دچار نوسان میشد، هماهنگی لازم میان خطوط دیده نمیشد و تیم در مقاطعی کنترل مسابقه را از دست میداد. با این حال همان مسابقه، نقطه آغاز مسیری بود که در دو بازی بعدی به بلوغ رسید.
بلژیک؛ نخستین نشانههای بلوغ
دیدار برابر بلژیک، اولین تصویر جدی از پیشرفت ایران بود. تیم با آرایش منسجمتر وارد زمین شد، فاصله خطوط بهتر حفظ شد و انسجام دفاعی به شکل محسوسی افزایش یافت. مهمتر اینکه ایران برابر یکی از قدرتمندترین تیمهای گروه، اجازه خلق موقعیتهای متعدد را به حریف نداد و توانست بازی را تا حد زیادی مطابق برنامه تاکتیکی خود پیش ببرد.
بهترین نمایش مقابل مصر
اوج این روند در دیدار با مصر رقم خورد؛ مسابقهای که ایران از نظر نظم تیمی، کنترل فضا و سازمان دفاعی یکی از بهترین نمایشهای سالهای اخیر خود را ارائه داد. مصر به جز صحنهای که روی یک اشتباه کاملا فردی به گل رسید، فرصت جدی دیگری برای گلزنی پیدا نکرد و ایران نشان داد به هماهنگی قابل قبولی رسیده است.
حسرتی به نام آمادهسازی
همین روند صعودی، بزرگترین حسرت تیم ملی را هم پررنگ میکند.اگر این هماهنگی و پیشرفت پیش از آغاز جام جهانی و در قالب بازیهای دوستانه با حریفان سطح بالا شکل میگرفت، شاید ایران از همان مسابقه نخست با چهرهای متفاوت وارد رقابتها میشد. امیر قلعهنویی پیش از جام جهانی بارها تأکید کرده بود که برنامه آمادهسازی باید همسطح خود جام جهانی باشد، اما در عمل چنین فرصتی فراهم نشد. نتیجه هم مشخص بود؛ تیم ملی به جای آنکه آماده وارد تورنمنت شود، ناچار شد در دل مسابقات به هماهنگی برسد.
بلوغ ذهنی؛ سرمایه پنهان ایران
شاید مهمترین ویژگی این تیم، استحکام ذهنی بازیکنان بود.ایران در هر سه مسابقه، حتی پس از دریافت گل یا قرار گرفتن زیر فشار، انسجام روانی خود را از دست نداد. مقابل نیوزیلند و مصر چند بار در شرایط دشوار قرار گرفت اما هر بار به مسابقه برگشت و اجازه نداد شیرازه تیم از هم بپاشداین همان ویژگی ارزشمندی است که در تورنمنتهای بزرگ تفاوتها را رقم میزند؛ جایی که بسیاری از تیمها پس از یک اشتباه یا گل خورده، از نظر ذهنی فرو میریزند. اتفاقی که برای برخی دیگر از نمایندگان آسیا نیز در این جام رخ داد.
مدیریت ریسک مقابل مصر
یکی از بحثهای مطرح پس از دیدار با مصر، شیوه مدیریت بازی بود. برخی اعتقاد داشتند ایران باید از ابتدای نیمه دوم با فشار بیشتری حمله میکرد، اما چنین تصمیمی میتوانست هزینه سنگینی داشته باشد.باز شدن ساختار دفاعی مقابل تیمی مانند مصر، احتمال دریافت گل دوم را افزایش میداد و عملا شانس صعود را از بین میبرد. به همین دلیل کادر فنی ابتدا حفظ تعادل را در اولویت قرار داد و تنها در دقایق پایانی با افزایش ریسک، برای رسیدن به گل برتری تلاش کرد.
دفاعی که هر روز بهتر شد
خط دفاع ایران نیز مسیر مشابهی را طی کرد. اگر مقابل نیوزیلند هنوز نشانههایی از ناهماهنگی دیده میشد، در دو مسابقه بعدی این ضعف تا حد زیادی برطرف شد.برابر بلژیک و مصر، ایران با کنترل بهتر فضاها و پوشش مناسب، اجازه نداد حریفان موقعیتهای متعدد خلق کنند؛ اتفاقی که نشان میدهد هماهنگی مدافعان و ساختار دفاعی تیم به مرور کاملتر شده است.
تیمی فراتر از ستارهها
شاید مهمترین ویژگی تیم ملی در این جام، اتکا به کار گروهی بود.ایران بیش از آنکه بر درخشش یک یا دو ستاره متکی باشد، بر پایه نظم جمعی بازی کرد. به همین دلیل هم ارزیابی عملکرد این تیم صرفا با قضاوت تکتک بازیکنان، تصویر دقیقی از آنچه در زمین رخ داد ارائه نمیدهد.
دفاع از شأن فوتبال ایران
صرفنظر از اینکه ایران در نهایت راهی مرحله بعد شود یا نه، این تیم توانست از اعتبار فوتبال ایران دفاع کند.نمایشی که ملیپوشان در سه مسابقه ارائه دادند نشان داد فوتبال ایران همچنان توان رقابت با تیمهای بزرگ را دارد؛ البته به شرط آنکه این ظرفیت با برنامهریزی حرفهای، بازیهای تدارکاتی باکیفیت و آمادهسازی استاندارد همراه شود. جام جهانی برای ایران فقط یک انتظار برای صعود نیست؛ یادآوری این واقعیت است که استعداد و توان رقابت وجود دارد، اما برای تبدیل شدن به تیمی ثابت در بالاترین سطح فوتبال جهان، هنوز باید زیرساختهای آمادهسازی و برنامهریزی یک گام جلوتر از امروز حرکت کنند.