آریا جوان - فارس / نیوزویک در گزارشی با اشاره به سرنگونی یا سقوط حدود ۴۵ فروند پهپاد MQ-9 Reaper آمریکا در جنگ با ایران، معادل نزدیک به یکچهارم ناوگان این پهپادها، نوشت سلاحی که زمانی نماد برتری هوایی آمریکا بود، در برابر شبکه پدافندی یک کشور دارای توان نظامی پیشرفته با آسیبپذیری جدی مواجه شده است.
مجله نیوزویک در گزارشی درباره عملکرد پهپادهای MQ-9 Reaper در جنگ آمریکا با ایران نوشت این پهپاد که نزدیک به دو دهه یکی از مهمترین ابزارهای شناسایی، مراقبت و حمله ارتش آمریکا بوده، در ماههای اخیر با نرخ غیرمنتظرهای هدف قرار گرفته و سقوط کرده است.
بر اساس این گزارش، از زمان آغاز جنگ دولت ترامپ علیه ایران در فوریه، حدود ۴۵ فروند پهپاد ریپر، معادل تقریباً یکچهارم ناوگان آمریکا، سرنگون یا در جریان عملیات سقوط کردهاند. این رقم در حالی به دست آمده که گزارش ماه مه مرکز تحقیقات کنگره آمریکا، تعداد ریپرهای از دسترفته در میان ۴۲ هواپیمای آمریکایی آسیبدیده یا منهدمشده در عملیات علیه ایران را ۲۴ فروند اعلام کرده بود؛ موضوعی که نشان میدهد روند تلفات این پهپادها در ماههای اخیر ادامه داشته است.نیوزویک توضیح میدهد که یکی از مهمترین نقاط قوت ریپر، توانایی آن برای ماندن طولانیمدت در آسمان و رصد مداوم میدان نبرد است. این پهپاد با سقف پروازی حدود ۵۰ هزار پا، حسگرهای پیشرفته، دوربینهای الکترواپتیکی، سامانههای مادون قرمز و رادار دهانه ترکیبی میتواند ساعتها بر فراز منطقه هدف باقی بماند و در صورت نیاز با موشکهای هلفایر و بمبهای هدایتشونده حمله کند.
با این حال، کارشناسان نظامی به نیوزویک گفتهاند همین ویژگیها در جنگ با کشوری مانند ایران به نقطه ضعف ریپر تبدیل شده است. «آرون داوسون»، کارشناس قدرت هوایی در مؤسسه فریمن کینگز کالج لندن، میگوید ریپر بزرگ، نسبتاً کند و فاقد فناوری پنهانکاری است و در دورهای طراحی شده که آمریکا معمولاً میتوانست برتری هوایی خود را تضمین کند؛ شرایطی که در برابر یک شبکه پدافندی مدرن دیگر وجود ندارد.از سوی دیگر، هزینه بالای این پهپادها نیز به یکی از نگرانیهای اصلی تبدیل شده است. بر اساس گزارش نیوزویک، تولید هر فروند ریپر مدرن بین ۳۰ تا ۵۰ میلیون دلار هزینه دارد؛ رقمی که هزینههای عملیاتی را شامل نمیشود.داوسون معتقد است جنگ با ایران ضعف بزرگتری در الگوی جنگی غرب را آشکار کرده است؛ وابستگی به تسلیحات بسیار پیشرفته و گرانقیمت که توان تولید آنها با سرعت مصرف در یک جنگ پرشدت برابری نمیکند. او به کاهش ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت و تاد آمریکا نیز بهعنوان نمونهای از همین مشکل اشاره میکند.نیوزویک در عین حال تأکید میکند که ریپر هنوز یکی از انعطافپذیرترین پهپادهای ارتش آمریکا محسوب میشود. رئیس ستاد نیروی هوایی آمریکا در ماه مه این پهپاد را تا آن زمان «ارزشمندترین بازیگر» جنگ با ایران خوانده و گفته بود هیچ هواپیمای دیگری به اندازه MQ-9 توان انجام حملات نداشته است.
به همین دلیل، کارشناسان معتقدند آینده ریپر الزاماً به معنای کنار گذاشتن آن نیست، بلکه باید مأموریتهای آن تغییر کند؛ به این معنا که ریپر در محیطهای کمخطر و مأموریتهایی که نیازمند ماندگاری طولانی در آسمان هستند استفاده شود و در مناطق دارای پدافند قدرتمند، پهپادهای ارزانتر و یکبارمصرف یا سامانههای پنهانکار جایگزین آن شوند.آمریکا نیز در همین مسیر به سمت استفاده گستردهتر از پهپادهای ارزانقیمت حرکت کرده است. دولت ترامپ برنامهای یک میلیارد دلاری برای توسعه و خرید پهپادهای ارزان آمریکایی آغاز کرده و حتی پنتاگون از تجربه ایران در استفاده از پهپادهای انتحاری کمهزینه الهام گرفته است.طبق گزارش نیوزویک جنگ با ایران، یکی از نمادهای برتری هوایی آمریکا را با چالشی جدی مواجه کرده است؛ بهگونهای که حدود یکچهارم ناوگان ریپر آمریکا در مدت چند ماه از دست رفته است. این وضعیت نشان میدهد توان پدافندی و قابلیتهای نظامی ایران توانسته است نقطهضعف یک پهپاد پیشرفته و گرانقیمت آمریکایی را آشکار کرده و برتری آن را در میدان نبردی با پدافند قدرتمند به چالش بکشد. ریپر که در جنگهای گذشته آمریکا با تکیه بر برتری هوایی تقریباً بدون رقیب عمل میکرد، در مواجهه با توان نظامی ایران دیگر نمیتواند با همان آزادی و امنیت گذشته در آسمان فعالیت کند.