آریا جوان -
به گزارش خبرنگار مهر، نخستین جلد از مجموعه «یادداشتهای روزانه جلال آلآحمد»، روایتی از روزنوشتهای این نویسنده نامدار در یک بازه زمانی سه ساله (از ۱۸ مرداد ۱۳۳۴ تا ۱۸ آذر ۱۳۳۷) است. این کتاب که در دسته ادبیات زندگینامهای قرار میگیرد، تنها به بازگویی وقایع زندگی شخصی آلآحمد نمیپردازد، بلکه با همان قلم تند و تیز همیشگی، به نقد تند شرایط موجود در کشور و بررسی اقدامات و مسائل «پشتپرده» نهادهای فرهنگی میپردازد.
در این جلد، مخاطب با روایت دقیق روابط میان فعالان هنری و ادبی معاصر و نقد بیرحمانه اوضاع فرهنگی کشور روبرو میشود. با این حال، در میان این نقدهای سیاسی و اجتماعی، تجسم ویژگیهای شخصیتی و خلقوخوی منحصربهفرد آلآحمد نیز به وضوح نمایان است. این یادداشتها به دلیل روایت فضای روشنفکری دهه چهل، از ارزش سندی بسیار بالایی برخوردارند. نکته قابل توجه این است که برخی از این مطالب پیشتر در پاورقی روزنامه اطلاعات منتشر شده بود و آلآحمد خود، این دفتر را پناهگاهی برای بیان حرفهایی میدانست که در فضای عمومی، «بیادبی، خشنی یا ضعف» تلقی میشدند.
جلد دوم: کارنامه شفاف جامعه روشنفکری
جلد دوم «یادداشتهای روزانه جلال آلاحمد» حاوی و راوی مسائل و رویدادهای جامعه روشنفکری کشور در دهههای ۱۳۳۰ و ۱۳۴۰ شمسی در کشور است. آلاحمد در وصف این دوران چنین نوشته است: «اوایل امر، این دفتر را شاید از روی مد نگه میداشتم … بعد بهعنوان یک تکلیف بار دوشم شده بود و حالا احساس میکنم مفری است، پناهگاهی برای حرفهایی که نمیشود یا نباید زد، که اگر بزنی، بیادبی، یا خشنی، یا ضعیفی، یا هزاز عیب شرعی و عرفی دیگر داری. و به این مناسبت، تازه این اباطیل دارد جای خودش را باز میکند و اصالت پیدا میکند و چه بهتر…» (بخشی از یادداشتهای روزانه جلال آلاحمد).
در جلد دوم این مجموعه که توسط محمدحسین دانایی تدوین شده، خود آلآحمد در توصیف این دفتر، آن را از یک «مد روز» به یک «تکلیف سنگین» و در نهایت به «پناهگاهی برای حرفهای ناگفته» تبدیلشده میداند؛ جایی که اباطیل و حقیقت، جای خود را باز میکنند. این کتاب بهنوعی کارنامه شفاف جامعه روشنفکری کشور در سالهای گذشته بهشمار میرود و بسیاری از پشت پردههای نهادهای فرهنگی و روابط فیمابین دستاندرکاران فعالیتهای هنری و ادبی کشور را آشکار میسازد.
جلد دوم کتاب «یادداشتهای روزانه جلال آلاحمد» دوره زمانی ۱۸ آذر ۱۳۳۷ تا ۲۴ آذر ۱۳۳۹ را در بر میگیرد، و انتشارات موسسه اطلاعات این کتاب را منتشرکرده است.