آریا جوان - اسکلت یکی از کاملترین نمونههای شناختهشده دایناسور تیرانوسوروس رکس با لقب «گاس» در حراجی ساتبیز نیویورک با قیمت خیرهکننده ۵۰.۱ میلیون دلار به فروش رسید و رکورد گرانترین فسیل دایناسور فروختهشده در تاریخ را شکست.
به گزارش خبرفوری، این فروش، بار دیگر بحث قدیمی میان مجموعهداران خصوصی و دانشمندان درباره سرنوشت آثار ارزشمند طبیعی را زنده کرده است.
این فسیل ۶۷ میلیون ساله که در سال ۲۰۲۱ در ایالت داکوتای جنوبی آمریکا کشف شد، پس از حدود پنج سال عملیات حفاری، مرمت و بازسازی، به یکی از شاخصترین نمونههای موجود از تیرکس تبدیل شد. اسکلت «گاس» حدود ۱۱.۶ متر طول و نزدیک به ۳.۸ متر ارتفاع دارد و از ۱۸۳ استخوان فسیلشده تشکیل شده است. کارشناسان برآورد میکنند که حدود ۶۳ درصد از اسکلت اصلی این جانور حفظ شده که آن را در زمره کاملترین نمونههای شناختهشده قرار میدهد.
حراج این فسیل با برآورد اولیه ۲۰ تا ۳۰ میلیون دلار آغاز شد، اما رقابت شدید میان هفت خریدار، قیمت را در مدت حدود ۱۰ دقیقه به بیش از ۵۰ میلیون دلار رساند. در نهایت، یک خریدار ناشناس که از طریق تماس تلفنی در مزایده شرکت کرده بود، برنده این رقابت شد. هویت او تاکنون فاش نشده است.
نام «گاس» از «گری لیکینگ»، مالک مزرعهای که این فسیل در آن کشف شد، گرفته شده است. او سالها قطعات کوچکی از استخوان و دندان دایناسورها را در زمین خود پیدا میکرد تا اینکه گروهی از دیرینهشناسان حرفهای را برای بررسی منطقه دعوت کرد. این اقدام به کشف یکی از مهمترین اسکلتهای تیرکس در سالهای اخیر انجامید.
فروش «گاس» رکورد قبلی بازار فسیلها را نیز شکست. پیش از این، اسکلت استگوسوروسی به نام «اپکس» در سال ۲۰۲۴ با قیمت نزدیک به ۴۵ میلیون دلار فروخته شده بود و پیشتر نیز اسکلت معروف «استن» در سال ۲۰۲۰ حدود ۳۲ میلیون دلار چکش خورده بود. اکنون «گاس» عنوان گرانترین فسیل دایناسور جهان را در اختیار دارد.
با وجود هیجان بازار، بسیاری از دیرینهشناسان از این معامله ابراز نگرانی کردهاند. آنان معتقدند فسیلهایی با چنین ارزش علمی باید در موزهها نگهداری شوند تا پژوهشگران و عموم مردم به آنها دسترسی داشته باشند. انجمن دیرینهشناسی مهرهداران آمریکا از مالک جدید خواسته است این اسکلت را در اختیار یک موزه معتبر قرار دهد تا همچنان برای تحقیقات علمی و آموزش عمومی قابل استفاده باشد.
در مقابل، حامیان بازار خصوصی میگویند بسیاری از این اکتشافات بدون سرمایهگذاری مالکان زمین و شرکتهای خصوصی هرگز انجام نمیشد و فروش در حراجیها میتواند انگیزهای برای کشف و حفظ فسیلهای ارزشمند باشد.
صرفنظر از این اختلافنظرها، فروش «گاس» نشان میدهد که بازار آثار طبیعی و فسیلهای کمیاب همچنان در حال رشد است و علاقه مجموعهداران ثروتمند به این گنجینههای ماقبل تاریخ هر سال بیشتر میشود؛ موضوعی که احتمالاً در سالهای آینده نیز بحثهای فراوانی را میان جامعه علمی و بازار هنر برخواهد انگیخت.