آریا جوان -
به گزارش خبرگزاری مهر، سیاست کشف حجاب از آن دسته سیاستهای استبدادی تاریخ معاصر ایران بود که ریشه در استعمار داشت. استعمار از ابتدا در تمام شئون زندگی مردم دخالت میکرد و پس از دهها سال مواجه مستقیم با مردم ایران، تصمیم گرفته بود خودش را در سایه قدرت و تبلیغات، الگویی برای توسعه جهان اسلام معرفی کند و بازوی اجرایی رسیدن به چنین الگویی را هم در ایران مستقر کرده بود: رضاخان.
تحمیل سیاستهای ضدفرهنگی رضاخان از جمله فرمان اجباری شدن لباس متحدالشکل، استفاده از کلاه پهلوی و شاپو و در نهایت قانون کشف حجاب، منجر به اعتراضات شدید مردمی و در نهایت وقوع فاجعه خونین کشتار مردم در مسجد گوهرشاد در سال ۱۳۱۴ شد.
کتاب «گزارش یک قتلعام» تلاش دارد تا این واقعه را از زاویهای نو و از زبان کسانی که خود در قلب حادثه حضور داشتهاند، بازخوانی کند. این اثر شامل ۱۶ گفتوگو با شخصیتهای مختلفی است که خود یا یکی از اعضای نزدیک خانوادهشان، شاهد و ناظر عینی رویدادهای قبل، حین و بعد از واقعه گوهرشاد بودهاند.
یکی از ویژگیهای برجسته این کتاب، تعهد به اصول روششناختی تاریخ شفاهی و راستیآزمایی مستندات است. تدوینکنندگان اثر برای اطمینان از صحت نقلها و جلوگیری از خطاهای احتمالی ناشی از کهولت سن یا فراموشی مصاحبهشوندگان، تمامی خاطرات را بر اساس منابع معتبر تاریخی بررسی و تطبیق دادهاند؛ به طوری که موارد غلوآمیز یا اشتباهات اسامی، شناسایی شده و در پانویس کتاب تبیق و مکتوب گردیدهاند.
پژوهشگران این اثر همچنین با حفظ برخی همپوشانیها و تکرار روایات در گفتوگوهای مختلف، از قاعده «تواتر» در تاریخ شفاهی برای تحکیم سندیت فاجعه بهره بردهاند. این کتاب گامی ارزشمند برای مکتوب و ماندگار کردن بخشی از تاریخ معاصر ایران است که تا پیش از این در سینه معمران و پیران این مرز و بوم نهفته بود.
گفتنی است تحقیق این اثر توسط «مهدی عشقی رضوانی، قربان ترخان، اسماعیل شرفی و رضا پاکسیما» انجام شده است. خواندن این کتاب به هر ایرانی توصیه میشود زیرا هم بخشی از تاریخ این کشور است و هم نشاندهنده غیرت زنان و مردان مسلمان ایرانی است که زیر شعارهای پُرطمطراق آزادی و پیشرفت غربی با پوتینهای شاه دست نشانده غربی له شدند.