آریا جوان - بسیاری از فروشگاههای نوشتافزار در حالی که تبعات تحریمها را متحمل بودند در زمان جنگ مشتریان خود را نیز از دست دادند و گروه قابل توجهی از ادامه فعالیت بازماندهاند.
به گزارش خبر فوری ، نوشتافزارها از خرداد سال گذشته متحمل زیان شدهاند. زیانی که در پی دو جنگ، خاموش و بی سر و صدا به این قشر تحمیل شد و بر خلاف بسیاری از مشاغل حتی کسی متوجه آنها نبود.
سری که به بازار تهران بزنید فروشندههایی را میبینید که جلوی در ورودی مغازه ایستادهاند یا با گوشی بازی میکنند. این تصویر را جنگ رقم زده است. از دست رفتن بازار و توقف خرید و فروش.
با وقوع جنگ چند اتفاق مهم رخ داد. تعطیلی طولانی مدت مدارس، دانشگاهها و ادارات. یعنی مشتریان اصلی بازار نوشتافزار خانه نشین شدند و مغازه دارها را هم خانه نشین کردند.
بسیاری از نوشتافزاریها از شغلشان دست کشیدند
یکی از فروشندگان نوشتافزار خیابان کمیل میگوید بعد از جنگ دیگر جنس جدیدی برای مغازهاش نخریده است.
وی با اشاره به پایین بودن قیمت اجناس خود اضافه کرد: گران نکردم تا همینهایی که هست بفروشم و مغازه را جمع کنم.
فروشنده دیگری در خیابان انقلاب نیز میگوید ماهها به دلیل جنگ تقریباً تعطیل بودیم بعد از جنگ هم فروش به روال سابق بازنگشته است.
این فروشنده مشتریان اصلی راسته کتاب فروشیهای انقلاب را دانشجویان و دانشآموزان برشمرد و گفت: کدام درس و دانشگاه؟ کدام مدرسه؟ وقتی همه جا تعطیل شد ما در فروش به شدت ضرر کردیم و هیچ کس هم نیامد حالی از ما جویا شود.
این اظهارات در حالی است که به دلیل اینکه بخش عمده و تقریباً بالای 90 درصد از نوشتافزار ایران وارداتی است، با اختلال در روند واردات کالا و مواد اولیه، گرانی هم بر گرده بازار نشست. اما یکی از کتابفروشیها معتقد است مسئله فقط قیمتها نیست.
مشکل فقط گرانی نیست
عباس جهانگیری افزود: ما در وضعیتی هستیم که باید برای بازگشایی مدارس آماده شویم. اما عملاً دست تولید کننده بسته است و بیشتر از گرانی موضوع عدم ثبات در برنامه ریزیها اهمیت دارد.
وی گفت: تولید کننده باید ماهها قبل از بازگشایی مدارس سفارشهای خود را آماده و سرمایه خود را درگیر کند اما با افزایش قیمت مواد اولیه، حمل و نقل و انرژی و اینکه قیمتها مرتباً در نوسان و تغییر است، عملاً نمیداند چه کند.
به گفته جهانگیری در زمان جنگ، کتابفروشیها و ناشران به شدت متضرر شدند و با تعطیلی مدارس و دانشگاهها و کاهش قدرت خرید مردم، نوشتافزار مثل سابق فروخته نمیشد.
وی ادامه داد: دانش آموزی که در خانه درس میخواند نیازی به نوشتافزار نداشت و با همان وسایل قبلی خود سر میکرد اما رفتن به مدرسه هم اشتیاق و هم چشم و هم چشمی خرید لوازم را موجب میشد.
مدیر نشر حافظ با بیان اینکه بسیاری از ناشران، کتاب فروشان و نوشتافزاریها به شدت متضرر شدهاند، ادامه داد: این وضعیت ادامه فعالیت را برای بسیاری از شاغلان این صنف سخت و حتی غیرممکن کرده است.
سفارش گیری بعد از جنگ بهتر نشد
در عین حال فرزاد لطیفی از فروشندگان نوشتافزار میگوید: تعطیلی مدارس، دانشگاهها و ادارات فروش خودکار، خودنویس، جوهر خودنویس و مواردی از این دست را با افت شدید همراه کرد.
وی با بیان اینکه تعطیلی ادارات مشتریان تخصصی این اجناس را کاهش داد، اضافه کرد: بعد از جنگ هم سفارش گیری به شرایط قبلی بازنگشته است.
لطیفی تاکید دارد که بسیاری از فعالان این صنف از کار خود دست کشیدهاند و در بازار تهران شاید بیش از 50 فروشگاه تعطیل شده است.
وی دو عامل تحریم و جنگ را دلایل اصلی زیان نوشتافزاریها دانست و افزود: ایران مصرف کننده و وارد کننده نوشتافزار سایر کشورها است. تنها دو کشور چین و ژاپن خودکفایی و تولید داخل دارند. با وضعیتی که در واردات مواد اولیه و کالا داشتیم، نوشتافزار هم به شدت زیان دید و قیمتها هم افزایش یافت.
بالاخره واردات داریم یا صادرات
در مدیریت بازار نوشت افزار این سوال مطرح میشود که آیا امکان کنترل قیمتها با تولید داخلی حداقل در شرایط جنگ وجود نداشت؟
رئیس گروه اداری و نوشت افزار وزارت صنعت، معدن و تجارت بهمن ماه سال گذشته از افزایش تولید و صادرات نوشت افزار در ۱۰ ماه گذشته از ابتدای سال در مقایسه با مدت مشابه سال قبل خبر داده بود.
مهدی نظری اظهار کرد: در ۱۰ ماهه 1404، ۷۶۰ میلیون عدد انواع نوشت افزار از جمله مداد مشکی و رنگی، خودکار، پاک کن، تراش معمولی، روان نویس، ماژیک، دفتر مشق و ابزار اندازه گیری در کشور تولید شده است که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۳ درصد افزایش داشته است.این در حالی است که در ۹ ماه منتهی به دی ۱۴۰۳، میزان تولید نوشت افزار در کشور ۷۳۰ میلیون عدد گزارش شده است.
وی در مصاحبه با سیما با بیان اینکه بیش از ۳۰ شرکت تولیدی داخلی این میزان نوشت افزار را در کشور تولید کردهاند، گفت: از حدود ۵۰ میلیون دلار ارز مورد نیاز صنعت نوشت افزار، تاکنون شرکتهای تولیدی نوشت افزار، ۳۵ میلیون دلار دریافت کردهاند.
رئیس گروه اداری و نوشت افزار وزارت صمت، همچنین درباره آمار صادرات نوشت افزار در ۹ ماه گذشته از سال ۱۴۰۴ افزود: درسال 1404، ۵۸۰ هزار دلار اقلام نوشت افزار از کشور صادر شده که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، با ۵۵۰ هزار دلار صادرات، افزایش ۵ درصدی را رقم زده است.
نظری گفت: میزان واردات نیز از ابتدای سال 1404 تا پایان آذرماه، ۱۷ و سه دهم میلیون دلار بوده که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل با ۱۶ میلیون دلار تفاوت چندانی نداشته است.
در مقایسه با سال گذشته آمار دقیقی از میزان واردات و صادرات نوشت افزار در سال جاری اعلام نشده است. وضعیت بازار نشان میدهد حتی با وجود تولید داخل، بسیاری از تولیدات داخلی به مواد اولیه وارداتی وابسته هستند. موضوعی که موجب میشود در شرایط فعلی تولید روی پل لرزانی پا بگذارد. به ویژه زمانی که برای بیثباتی بازار تدبیری وجود ندارد.
بازار نوشت افزار زمانی که به بازار کتاب اضافه میشود، کسب دانش را بیشتر شبیه یک اقدام لوکس و لاکچری میسازد. با گرانی ها در حال حاضر دفتر صد برگ در دیجی کالا بین 200 تا 600 هزار تومان قیمت خورده است. خودکار کیان که تولید داخلی است 193 هزار تومان و یک عدد مداد آریا 20 هزار تومان.
لاکچری بازی مدارس با نوشت افزار
اینها قیمت کالاهای داخلی است. بازار نوشت افزار معضل دیگری را نیز متحمل میشود. وقتی از فروشندگان انواع جنسهای فانتزی را میپرسم میگویند از معمولی بیشتر خریده میشود. اصطلاح معمولی برای اجناس ایرانی به کار برده میشود. اجناس فانتزی بیشتر وارداتی و بیشتر چینی است. افزایش قیمت آن فشاری بر توان خرید خانوار است. اما نه تنها مدارس در مقابل مصرف چنین لوازمی مقاومت نمیکنند بلکه نوشت افزار بخشی از مشتریان خود را به دلیل گرانی ناشی از تجمل گرایی از دست میدهد.
حتی دانش آموزان نیز لوازم ساده را نمیپسندند. یکی از دانش آموزان به خودکار ایرانی اشاره میکند و میگوید خارجی هم شیکتر است و هم باکلاستر. او حاضر نیست اجناس ایرانی را استفاده کند و ترجیح میدهد نوشت افزار جلوه دارتری را به مدرسه ببرد.
اما آیا این مسئله به زیان جیب خانواده و به سود فروشنده است؟ یکی از فروشندگان میگوید وقتی جنسی وارداتی است و در این شرایط جنگ به دست ما نمیرسد، قیمت آن افزایش مییابد. در نتیجه مشتریان کمتری حاضر به خرید آن هستند و ناخودآگاه جنس بیشتری روی دست ما میماند.
وضعیت افول خاموش یک صنف در حالی جدی شده است که بعد از اتمام تابستان و آغاز سال تحصیلی در مهر ماه باز هم آینده روشن و شفافی برای آن متصور نیست و زیانهای شدید مالی منجر به بسته شدن در بسیاری از مغازههایی شده که زمانی دانشآموزان و دانشجویان با اشتیاق در مقابل آن صف میکشیدند.