آریا جوان - هزینه آموزش رانندگی نسبت به سال گذشته چقدر افزایش یافته است؟ آموزشگاههای رانندگی در شرایط فعلی با چه هزینههایی مواجهاند و افزایش قیمت خودرو، سوخت و سایر هزینههای جاری چه فشاری بر این صنف وارد کرده است؟
هزینه در یافت گواهینامه رانندگی در سالهای اخیر همگام با افزایش هزینههای زندگی و خدمات، تغییر کرده است. این موضوع در کنار شرایط اقتصادی خانوارها، بر تصمیم متقاضیان برای دریافت گواهینامه نیز اثر گذاشته است. از سوی دیگر، آموزشگاههای رانندگی نیز با افزایش هزینههای جاری، نگهداری خودرو و الزامات مربوط به فعالیت این واحدها مواجهاند، این شرایط نیز ادامه فعالیت برخی آموزشگاهها را با چالشهایی روبهرو کرده است.
هزینه گرفتن گواهینامه رانندگی در مقایسه با سال گذشته حدود ۵۰ درصد افزایش پیدا کرده است / فزایش هزینه آموزش رانندگی را نمیتوان صرفا ناشی از گران شدن خدمات آموزشگاهها دانست و عوامل متعددی در این زمینه دخیل هستند
فرهاد حقیقی، رئیس اتحادیه آموزشگاههای رانندگی، با اشاره به افزایش هزینه دریافت گواهینامه رانندگی نسبت به سال گذشته، گفت: هزینه گرفتن گواهینامه رانندگی در مقایسه با سال گذشته حدود ۵۰ درصد افزایش پیدا کرده است. با این حال، افزایش هزینه آموزش رانندگی را نمیتوان صرفا ناشی از گران شدن خدمات آموزشگاهها دانست و عوامل متعددی در این زمینه دخیل هستند.
وی با تاکید بر اینکه تقاضا برای دریافت گواهینامه در سالهای گذشته تحت تاثیر تغییرات جمعیتی قرار گرفته است، بیان کرد: در دهه ۸۰، تعداد متقاضیان گواهینامه ارتباط مستقیمی با تعداد اعضای خانوار داشت. سیاستهای اشتباه در سالهای بعد باعث شد بسیاری از خانوادهها تکفرزند شوند و در نتیجه، در دهه 1390 تا ۱۴۰۰ نیز تعداد متقاضیان کاهش پیدا کرد. اکنون رشد جمعیتی اندکی ایجاد شده، اما هنوز نمیتوان آن را عامل اصلی تغییر تقاضا دانست.
هزینه ساعتی ۶۰۰ هزار تومان برای آموزش رانندگی در مقایسه با سایر هزینههای زندگی و حتی هزینههای خودرو، رقم غیرعادیای نیست
او با بیان اینکه گرانی آموزش رانندگی تنها عامل کاهش تقاضا نیست، اظهار کرد: امروز قیمت خودرو و هزینههای مرتبط با نگهداری آن بهشدت افزایش پیدا کرده است. خودرویی مانند پراید که زمانی یک خودروی ارزانقیمت محسوب میشد، اکنون به حدود یک میلیارد تومان رسیده و قیمت یک حلقه لاستیک نیز به حدود ۱۰ میلیون تومان رسیده است. در چنین شرایطی، هزینه ساعتی ۶۰۰ هزار تومان برای آموزش رانندگی در مقایسه با سایر هزینههای زندگی و حتی هزینههای خودرو، رقم غیرعادیای نیست.
هزینه آموزش رانندگی زیر فشار تورم قرار گرفته است
رئیس اتحادیه آموزشگاههای رانندگی با اشاره به فعالیت مربیان خارج از چارچوب آموزشگاهها تشریح کرد: کافی است در شبکههای اجتماعی جستوجو کنید تا مشخص شود برخی مربیان متخلف که خارج از آموزشگاه اقدام به آموزش رانندگی میکنند، برای هر ساعت حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان دریافت میکنند. در عین حال، این افراد گاهی این تصور را در میان مردم ایجاد میکنند که آموزشگاهها خدمات مناسبی ارائه نمیدهند و آموزش خارج از آموزشگاه بهتر است.
او ادامه داد: در حال حاضر هزینه یک ساعت آموزش رانندگی برای دخترم ۶۰۰ هزار تومان است. اگر فردی ۴۰ ساعت آموزش ببیند، هزینه آموزش او به حدود ۱۶ میلیون تومان میرسد. بنابراین بخش قابل توجهی از مبلغی که متقاضی پرداخت میکند، صرف خود آموزش میشود و نمیتوان تمام این هزینه را بهعنوان درآمد آموزشگاه در نظر گرفت.
بخشی از مشکلات آموزشگاههای رانندگی به رقابت نابرابر با برخی دستگاههای دولتی بازمیگردد
وی با تاکید بر اینکه بخشی از مشکلات آموزشگاههای رانندگی به رقابت نابرابر با برخی دستگاههای دولتی بازمیگردد، بیان کرد: بعضی دستگاههای دولتی این موضوع را بسیار پررنگ میکنند. برای مثال، یک واحد آموزش رانندگی در پادگان، اداره، شرکت اتوبوسرانی یا تاکسیرانی راهاندازی میشود؛ در حالی که هزینه اجاره محل پرداخت نمیشود و نیروی انسانی آن نیز ممکن است سرباز، کارمند یا نیروی استخدامی باشد که شرایط یک مجموعه خصوصی را ندارد. سپس همین مجموعه با اعلام تخفیف ۵۰ درصدی، با بخش خصوصی رقابت میکند.
آموزشگاههای رانندگی با هزینههای سنگین فعالیت میکنند
حقیقی با اشاره به هزینههای تحمیلشده به آموزشگاههای خصوصی اظهار کرد: دولت در مصوبه سال ۱۳۹۷ برای بخش خصوصی شرایطی را پیشبینی کرده است که تامین همین الزامات برای یک آموزشگاه میتواند حدود پنج میلیارد تومان هزینه داشته باشد. علاوه بر این، آموزشگاه باید نیروی دفتری و مربی استخدام کند و هزینه حقوق، بیمه و سایر مخارج را نیز بپردازد. طبیعی است که با چنین ساختاری، نمیتوان انتظار داشت هزینه آموزش رانندگی بدون افزایش باقی بماند.
وی افزود: بنابراین افزایش هزینه آموزش رانندگی را نباید صرفا گرانی تلقی کرد. وقتی هزینه زیرساخت، نیروی انسانی، خودرو و سایر خدمات افزایش پیدا کرده، قیمت تمامشده آموزش نیز افزایش مییابد. در مقابل، برخی مجموعهها با استفاده از امکانات دولتی و بدون تحمل بخشی از این هزینهها، خدمات خود را با قیمت پایینتر ارائه میکنند.
کاهش اخیر تقاضا بیشتر تحت تاثیر تعطیلات، شرایط جنگی و خالی شدن شهرها از جمعیت بوده است
رئیس اتحادیه آموزشگاههای رانندگی درباره وضعیت تقاضا برای دریافت گواهینامه توضیح داد: حتی پیش از جنگ، ثبتنام در آموزشگاهها در اوج قرار داشت و زمانی که هزینه دریافت گواهینامه به حدود ۱۵ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان رسید نیز وضعیت ثبتنام بسیار خوب بود. کاهش اخیر تقاضا بیشتر تحت تاثیر تعطیلات، شرایط جنگی و خالی شدن شهرها از جمعیت بوده است. در این مقاطع، سفر و سایر نیازهای ضروری برای مردم در اولویت قرار میگیرد و گواهینامه ممکن است برای مدتی از اولویت خارج شود.
آموزش رانندگی دیگر برای آموزشگاهها صرفه اقتصادی ندارد
حقیقی با بیان اینکه اقتصاد آموزشگاههای رانندگی تحت فشار جدی قرار گرفته است، اظهار کرد: در شرایط فعلی، آموزش رانندگی دیگر برای بسیاری از آموزشگاهها مقرونبهصرفه نیست. حتی در حال حاضر حدود ۱۰ مورد از آموزشگاهها تعطیل شدهاند. برخی از این واحدها محل خود را به دفاتر املاک یا حتی دفاتر هواپیمایی اجاره دادهاند.
او ادامه داد: حتی یک دفتر آموزش رانندگی که سابقه فعالیت آن به سال ۱۳۳۵ بازمیگردد، اکنون به دلیل صرفه اقتصادی نداشتن تعطیل شده است. وقتی مجموعهای با چنین سابقهای دیگر امکان ادامه فعالیت ندارد، نشان میدهد مسأله فقط افزایش قیمت خدمات نیست و ساختار اقتصادی این صنف با مشکل مواجه شده است.
وی با تاکید بر ضرورت اصلاح محتوای آموزشی عنوان کرد: آموزش رانندگی نیز نیازمند بازنگری است. بارها مطرح شده که محتوای آموزشی و الگوهای آموزش باید بهروز شود و زیرساختهای لازم نیز تامین خواهد شد. آموزشگاهها برای این حوزه هزینه میکنند، اما متاسفانه گوش شنوایی برای اصلاح و بهروزرسانی این بخش وجود ندارد.
قوانین تعویض خودرو فشار تازهای به آموزشگاهها وارد کردهاند
رئیس اتحادیه آموزشگاههای رانندگی با اشاره به الزام تعویض دورهای خودروها تاکید کرد: مصوبه دولت آموزشگاهها را موظف کرده است خودروهای خود را هر هفت سال یکبار تعویض کنند. این در حالی است که قیمت خودروهای مورد استفاده در آموزشگاهها بهشدت افزایش یافته است. قیمت اتوبوس آموزشی به حدود ۴۰ میلیارد تومان رسیده و خودروهایی مانند تیبا و ساینا نیز حدود یکونیم میلیارد تومان قیمت دارند. در چنین شرایطی مشخص نیست یک آموزشگاه یا مربی چگونه باید هزینه تعویض خودرو را تامین کند.
حقیقی با بیان اینکه تسهیلات مناسبی برای نوسازی ناوگان آموزشگاهها در نظر گرفته نشده است، اظهار کرد: نه تسهیلات مناسبی پرداخت میشود، نه وام مشخصی برای این موضوع وجود دارد و حتی سهمیه سوخت آموزشگاهها نیز از ابتدای سال ۱۴۰۱ قطع شده است. در حالی که خودرو، اصلیترین ابزار کار آموزشگاه و مربی است، حمایت متناسبی برای تامین هزینههای آن وجود ندارد.
وی افزود: موضوع سوخت نیز از جمله مواردی است که پیگیری شده است. دولت اعلام کرده هزینههای جدید باید در نرخ نهایی خدمات لحاظ شود. برای مثال، اگر هزینهای مانند ۵۰ هزار تومان به آموزشگاه تحمیل شود، پیشنهاد این است که این مبلغ به نرخ دریافتشده از مشتری اضافه شود. از سوی دیگر، سازمان تامین اجتماعی نیز هزینههایی را متوجه آموزشگاهها کرده و پیشنهاد شده این هزینهها در دستمزد لحاظ شود. در نهایت، تمام این افزایش هزینهها به قیمت تمامشده خدمات منتقل میشود.
۷۰ هزار شغل در آموزشگاههای رانندگی ایجاد شده است
حقیقی با اشاره به نقش آموزشگاههای رانندگی در اشتغال کشور تشریح کرد: آموزشگاههای رانندگی حدود ۷۰ هزار شغل ایجاد کردهاند و بخشی از سرپرستان خانوار در این مراکز مشغول به کار هستند و تحت پوشش بیمه قرار دارند. بنابراین تصمیمات مربوط به این صنف فقط بر صاحبان آموزشگاهها اثر نمیگذارد و معیشت تعداد قابل توجهی از خانوادهها را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.
او در پایان با انتقاد از برخی آییننامههای دولتی خاطرنشان کرد: بعضی از آییننامههایی که بدون حضور نماینده صنف تدوین و تصویب شدهاند، برای آموزشگاهها دستوپاگیر هستند. اگر قرار باشد هر هفت سال خودرو تعویض شود، باید امکان مالی آن نیز فراهم باشد. در شرایطی که پلیس بر پایین بودن مدل خودرو تاکید میکند، آموزشگاهها با مشکل تامین خودرو مواجه هستند و راهکار عملی و تسهیلات مناسبی برای حل این مسئله در اختیارشان قرار نگرفته است.