يکشنبه ۱۵ شهريور ۱۴۰۵

اندیشه

شعرهایی برای لحظه‌هایی که از کنارشان گذشتیم

شعرهایی برای لحظه‌هایی که از کنارشان گذشتیم
آریا جوان -
  بزرگنمايي:

آریا جوان -

به گزارش خبرنگار مهر، شعر، گاهی تلاش برای یافتن پاسخی برای پرسش‌های بزرگ زندگی نیست؛ گاهی تنها مکثی است میان شتاب روزمره، نگاهی دوباره به اتفاق‌هایی که بارها از کنارشان گذشته‌ایم و کشف معنایی تازه در ساده‌ترین لحظه‌ها. دو مجموعه شعر «خالص گنجشک» و «قمری محض» سروده شهریار جعفری‌منصور، از جمله آثاری هستند که در قالب شعر نو، تجربه‌ها، احساسات و نگاه شاعر به جهان پیرامون را روایت می‌کنند. این دو مجموعه توسط انتشارات شمس کهن منتشر شده‌اند و هر کدام ۲۳ قطعه شعر را دربرمی‌گیرند.
«خالص گنجشک» مجموعه‌ای از اشعار جعفری‌منصور است که بخش قابل توجهی از آن‌ها رنگ‌وبوی عاشقانه و عارفانه دارند. شاعر در این مجموعه، عشق را تنها به‌عنوان یک مضمون عاطفی دنبال نمی‌کند، بلکه آن را در پیوند با زندگی، انسان و جهان هستی قرار می‌دهد. همین نگاه سبب شده است اشعار مجموعه از تجربه‌های شخصی و احساسی فراتر بروند و گاهی به تأمل درباره معنای زیستن و نسبت انسان با جهان پیرامون برسند.
در برخی از شعرهای «خالص گنجشک»، توجه شاعر به لحظه‌هایی جلب می‌شود که شاید در نگاه نخست چندان مهم به نظر نرسند؛ اتفاق‌هایی ساده که در زندگی روزمره حضور دارند و انسان معمولاً بی‌آنکه به آن‌ها توجه کند، از کنارشان عبور می‌کند. شعر در اینجا می‌تواند همان نقطه مکث باشد؛ جایی که یک تجربه معمولی دوباره دیده می‌شود و معنایی تازه پیدا می‌کند.
انتخاب عنوان «خالص گنجشک» نیز در همین فضای شاعرانه قابل تأمل است. گنجشک در ذهن مخاطب، پرنده‌ای آشنا و نزدیک به زندگی روزمره است؛ موجودی که برخلاف بسیاری از نمادهای ادبی، به جهان عادی و ملموس انسان نزدیک است. قرار گرفتن چنین تصویری در عنوان مجموعه، می‌تواند مخاطب را از همان ابتدا با جهانی مواجه کند که در آن، امر ساده و روزمره ظرفیت تبدیل شدن به موضوع شعر را دارد.
جعفری‌منصور در این مجموعه تلاش کرده است دغدغه‌های خود درباره جهان هستی، زندگی و مفهوم زیستن را در قالب شعر بیان کند. با این حال، زبان شعرها به سمت بیان مستقیم و توضیح مفاهیم حرکت نمی‌کند و شاعر تلاش دارد این مفاهیم را از مسیر تصویر، احساس و تجربه شاعرانه به مخاطب منتقل کند. در چنین فضایی، عشق نیز حضوری پررنگ دارد و بخشی از نگاه شاعر به زندگی را شکل می‌دهد.
در کنار «خالص گنجشک»، «قمری محض» دیگر مجموعه شعر شهریار جعفری‌منصور است که آن نیز در قالب شعر نو و از سوی انتشارات شمس کهن منتشر شده است. این کتاب شامل ۲۳ قطعه شعر است و مانند مجموعه نخست، مخاطب را با جهان شعری این شاعر مواجه می‌کند. انتشار دو مجموعه از یک شاعر در یک انتشارات، امکان توجه به مسیر شعری جعفری‌منصور و عناصر تکرارشونده یا متفاوت در نگاه او را فراهم می‌کند.
«قمری محض» را می‌توان در ادامه حضور جعفری‌منصور در قالب شعر نو دید؛ قالبی که دست شاعر را برای تجربه در زبان، تصویر و فرم بازتر می‌گذارد و امکان می‌دهد شعر از ساختارهای کلاسیک فاصله بگیرد و تجربه‌های امروزی را با شکل و زبانی متفاوت روایت کند. ۲۳ قطعه شعر این مجموعه، هر کدام می‌توانند بخشی از جهان ذهنی شاعر را پیش روی مخاطب قرار دهند و مجموعه را به مجموعه‌ای از لحظه‌ها، تصاویر و دریافت‌های شاعرانه تبدیل کنند.
وجه مشترک «خالص گنجشک» و «قمری محض» را می‌توان در انتخاب شعر نو به‌عنوان بستر اصلی بیان شاعرانه جست‌وجو کرد. جعفری‌منصور در هر دو کتاب، شعر را محلی برای مواجهه با جهان و تجربه انسانی قرار داده است؛ تجربه‌ای که می‌تواند از عشق و احساس آغاز شود و به پرسش‌هایی درباره زندگی و زیستن برسد.
در این میان، شعر نو برای شاعر صرفاً یک قالب نیست، بلکه امکانی برای نزدیک شدن به زبان تجربه‌های امروز است. تجربه‌هایی که الزاماً در چهارچوب وزن و ساختارهای کلاسیک قابل بیان نیستند و نیازمند زبانی انعطاف‌پذیرترند. همین ویژگی به مجموعه اجازه می‌دهد که میان تصویرهای ساده و مفاهیم عمیق‌تر رفت‌وآمد کند.
انتشار این دو مجموعه همچنین نشان‌دهنده توجه انتشارات شمس کهن به شعر معاصر و انتشار آثار شاعران در قالب مجموعه‌های مستقل است. «خالص گنجشک» و «قمری محض» هر دو در قالب کتاب‌هایی جداگانه منتشر شده‌اند تا مخاطب بتواند با جهان شعری شهریار جعفری‌منصور مواجه شود و شعرهای او را در بستری مستقل بخواند.
در بخشی از کتاب «قمری محض» می‌خوانیم:
راز:
من نمی‌دانم، اما
بی‌توجه نیستم؛
شاپرک مساله است
پاسخ مساله چیست؟
سنگ با حالت خود
گفت به من:
شاپرک افسون است؛
راز را باید زیست
دوست هم باید داشت


نظرات شما