آریا جوان - ایرنا / منوچهر متکی، وزیر پیشین امور خارجه و نماینده مجلس شورای اسلامی با اشاره به نقش رهبر شهید انقلاب در تبیین و تدوین منظومه فکری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران گفت: تثبیت سهگانه «عزت، حکمت و مصلحت» بهعنوان مجموعهای از مفاهیم عمیق و کاربردی، ادبیات نوینی را در حوزه دیپلماسی ایران شکل داد و مبنای حرکت دیپلماتهای جمهوری اسلامی قرار گرفت.
منوچهر متکی، وزیر پیشین امور خارجه و نماینده مجلس شورای اسلامی، در آیین رونمایی از کتاب «پنج راهبرد رهبر شهید در هندسه سیاست خارجی» با مرور پیشینه حضور خود در دستگاه دیپلماسی اظهار داشت: پس از پایان دوره نخست مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۶۳، به دعوت آقای دکتر ولایتی وارد وزارت امور خارجه شدم و پس از گفتوگوها، از هشتم خرداد ۱۳۶۳ فعالیت خود را در اداره هفتم سیاسی آغاز کردم؛ در طول بیش از چهار دهه گذشته همواره بهصورت مستقیم و غیرمستقیم، در میدان و در حاشیه میدان، با مباحث سیاست خارجی مرتبط بودهام و از تجارب چهرههای اثرگذار این حوزه بسیار آموختهام.
وزیر پیشین امور خارجه با اشاره به نقش رهبر شهید انقلاب اسلامی در صورتبندی سیاست خارجی تصریح کرد: پس از پیروزی انقلاب اسلامی، امام راحل مفاهیم کلی و نشانهگذاریهای بنیادین را حسب نیاز جامعه مطرح فرمودند که امروزه در تمامی سرفصلهای سیاسی، بینالمللی، اقتصادی و فرهنگی مرجع شمرده میشوند؛ اما در دوران ۳۷ ساله زعامت و رهبری رهبر شهید انقلاب—در امتداد دوران ریاستجمهوری ایشان—این مجال فراهم شد تا تمام آن مفاهیم کلان به شکلی منسجم تبیین، تدوین و در سطح جامعه و نظام حکمرانی به گفتمان تبدیل شوند.
وی افزود: رهبر شهید فراتر از جایگاه فرماندهی کل قوا، در برخی ابرپروژههای کشورداری نظیر تولید علم و توجه به جوانان، شخصاً مدیریت پروژه را بر عهده میگرفتند و موضوعات را پیگیری میکردند؛ یکی از این حوزههای کلیدی که بسیار دقیق، عمیق، هوشمندانه و تخصصی بدان ورود کردند و ضمن تبیین، مراقبت مستمری بر آن داشتند، حوزه سیاست خارجی بود. ایشان در تعبیری دقیق تأکید داشتند که اداره کشور دو بخش دارد: مجموعهای از وزارتخانهها که به امور داخلی میپردازند و یک وزارتخانه که مأموریت امور خارجی را عهدهدار است؛ نگاهی که وزنی ۵۰-۵۰ برای دیپلماسی در اداره کشور قائل بود و ایشان تا واپسین لحظات حیات بر این مهم تأکید داشتند.
رهبر شهید انقلاب مبدأ شکلگیری ادبیاتی نوین در حوزه سیاست خارجی بودند
منوچهر متکی، وزیر پیشین امور خارجه با تجلیل از اهتمام نویسنده در تدوین مبانی سیاست خارجی اظهار داشت: بخش عمدهای از ویژگیهای برادر عزیزم جناب آقای پاکآئین را جناب آقای جابری انصاری بیان کردند؛ ایشان تمامی خدمات صادقانه خود در دستگاه دیپلماسی را به سالهای خدمت در حوزه نشر اندیشههای رهبر شهید انقلاب متبرک ساختند و پس از شهادت ایشان، بر پایه توانمندیهای فردی نخستین محصول فکری، اندیشهای و راهبردی را در این عرصه به جامعه ارائه دادند. این اقدام گامی پیشرو و راهگشاست؛ زیرا ما نیازمند بازشناسی، بازطراحی و تدوین جزئی و عملیاتی منظومه فکری رهبر شهید هستیم و در این میان، حوزه سیاست خارجی به عنوان دروازه حفظ استقلال یا وابستگی کشور از حساسیتی مضاعف برخوردار است.
وزیر پیشین امور خارجه با تأکید بر تحول مفهومی دستگاه دیپلماسی در دوران زعامت رهبر شهید افزود: ایشان مبدأ شکلگیری ادبیاتی نوین در حوزه سیاست خارجی بودند و سهگانه «عزت، حکمت و مصلحت» را به عنوان دنیایی از مفاهیم عمیق و کاربردی پیش روی دیپلماتها قرار دادند. آقای پاکآئین در راهبرد نخست کتاب خود به درستی به این موضوع پرداختهاند و پایبندی به اصول و مبانی بنیادین را به عنوان شاخصه اصلی و فصل ممیز دیپلمات نظام اسلامی معرفی کردهاند؛ اصلی که شالوده رویکرد انقلابی در عرصه بینالملل را میسازد
سیاست خارجی دروازه حفظ استقلال کشور است / دیپلمات نظام اسلامی باید مجهز به مبانی و مسلط به جهان باشد
منوچهر متکی با تبیین نخستین شاخصه دیپلماسی در چارچوب «نظام انقلابی و سیاست خارجی» اظهار داشت: پایبندی به مبانی و اصول، نخستین اصل این راهبرد است؛ به این معنا که دیپلمات جمهوری اسلامی ایران باید مقید و مجهز به این اصول باشد، داشتههای فکری و ملی خود را دقیق بشناسد و در گام بعدی با شناخت کامل از جهان و طرفهای مقابل وارد عرصه کنشگری شود. اگر بزرگترین رهآورد بازگشت تاریخی امام راحل در ۱۲ بهمن ۱۳۵۷ پس از سالها تبعید را «استقلال» بدانیم، این مفهوم برای فعالان عرصه سیاست خارجی از حیاتیترین مضامین به شمار میرود.
وزیر پیشین امور خارجه با مرور تاریخ معاصر و ریشههای نهضت اسلامی افزود: اگرچه شعار ملت ایران با استقلال آغاز شد و با آزادی و جمهوری اسلامی تکامل یافت، اما ضربه اصلی به ملت در دو قرن اخیر ناشی از وابستگی بود؛ از این رو سیاست خارجی نقشی تعیینکننده به عنوان دروازه حفظ استقلال و جلوگیری از غلتیدن به ورطه وابستگی ایفا میکند. امام خمینی (ره) نخستین رسالت خود را تبیین خطرات باتلاق وابستگی، افشای کاپیتولاسیون و ماهیت رژیم گذشته و در نتیجه ارتقای آگاهی عمومی تعریف کردند. استقلال همانگونه که برای پیروزی انقلاب حیاتی بود، ضامن بقای آن نیز هست و آقای پاکآئین در اثر خود پایبندی به استقلال را به شایستگی و با صداقت از منظومه فکری رهبر شهید استخراج و ارائه کردهاند
دشمنشناسی و حساسیت در برابر توطئهها میراث حیاتبخش امامین انقلاب در دیپلماسی است
منوچهر متکی با تأکید بر جایگاه بنیادین «دشمنشناسی» در منظومه فکری رهبران انقلاب اسلامی اظهار داشت: یکی از نکاتی که تا واپسین روزها همواره مورد تأکید رهبر شهید قرار داشت و در قالب تحلیلهای کارشناسانه و دقیق به آن میپرداختند، مسئله شناخت دشمن و حساسیت مستمر در برابر اهداف و تحرکات آن بود؛ خطوط فکری عمیقی که ریشه در آموزهها و ایستادگی تاریخی بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران دارد.
وزیر پیشین امور خارجه با ذکر خاطرهای تاریخی پیرامون رویکرد تهاجمی و استوار امام خمینی (ره) تصریح کرد: در همان سالهای نخست انقلاب که گزارش حضور ناوهای آمریکایی و تهدیدات آنان مطرح میشد، منطق ایستادگی حاکم بود؛ همانگونه که سالها بعد رهبر شهید با اشاره به لفاظی کاسپار واینبرگر، وزیر دفاع اسبق آمریکا بر روی ناو جنگی مبنی بر «خشکاندن ریشه ملت ایران»، این دشمنی دیرینه را بازخوانی کردند. مرحوم عسگراولادی برای من تعریف میکردند که در سال ۱۳۴۲ و در بحبوحه فشارها و پریشانیها، سهنفری به قم و خدمت امام رفتیم؛ امام نگاهی انداختند و فرمودند شاه شرایطی ایجاد کرده که ما نه راه پیش داشته باشیم، نه راه پس و نه امکان توقف، اما به حول و قوه الهی کاری خواهیم کرد که شاه نه راه پیش داشته باشد، نه راه پس و نه جایی برای ماندن.
وی با اشاره به تداوم این نگاه راهبردی در سطح کلان حکمرانی افزود: رهبر شهید این نگاه حیاتبخش و قاطع را تماماً از امام راحل دریافت کردند و امروز نیز مقام معظم رهبری در آغاز دوران زعامت خویش، میراث ارزنده هر دو امام را توأمان به کار گرفتهاند؛ چنانکه در پیامهای صادرشده طی ماههای آغازین زعامت ایشان، عمق نگاه، تدبیر و بهویژه اصل دشمنشناسی و لزوم حساسیت حداکثری در برابر توطئههای دشمنان بهخوبی متجلی است.
خصومت با آمریکا افراطگرایی نیست؛ واشنگتن از سپیدهدم پیروزی انقلاب لحظهای از فتنهانگیزی دست نکشید
منوچهر متکی، وزیر پیشین امور خارجه در ادامه سخنان خود با رد برخی برداشتها پیرامون مواجهه ایران و آمریکا اظهار داشت: گاهی برخی افراد تصور میکنند پافشاری بر مرزبندی با آمریکا نوعی افراطگرایی است و میپرسند چرا باید این حجم از دشمنی تداوم داشته باشد؛ بهویژه در ایام آبانماه و سالروز ۱۳ آبان این پرسشها بیشتر مطرح میشود. در حالی که اگر سردمداران آمریکا ذرهای عقلانیت داشتند، باید در ۲۳ بهمن ۱۳۵۷ و فردای پیروزی انقلاب رویکرد خود را تغییر میدادند، بابت کودتای ۲۸ مرداد عذرخواهی میکردند، نه اینکه ۲۵ سال بعد به آن اعتراف کنند و رسماً اعلام میکردند به دنبال مسیری جدید در مناسبات با ایران هستند.
وزیر پیشین امور خارجه با اشاره به رویکرد اولیه تهران پس از سقوط رژیم پهلوی تصریح کرد: ایران در آغاز انقلاب روابط خود را با آمریکا قطع نکرد، اما واشنگتن از همان سپیدهدم ۲۲ بهمن تا ۱۲ آبان ۱۳۵۸ حتی برای یک روز از توطئه، تحریک و فتنهانگیزی، از غائله کردستان تا سایر مناطق کشور، دست برنداشت. این پیشینه مسلم تاریخی اثبات میکند که داشتن حساسیت مداوم در برابر تحرکات و نقشههای دشمن، نه یک موضع افراطی، بلکه ضرورتی عقلانی است که همواره مورد تأکید رهبر شهید و رهبری انقلاب قرار داشته است.

ایران هرگز آغازگر جنگ نبوده اما تحول در دکترین نظامی بازدارندگی تهاجمی و پیشدستانه را تثبیت کرد
منوچهر متکی با تشریح مبانی دفاعی و انسانی در اندیشه رهبر شهید انقلاب اظهار داشت: قاعده بنیادین ایشان این بود که «نباید زیر بار ظلم رفت»؛ اصلی که با حمایت قاطع از مظلومان پیوند خورده و برگرفته از سیره امیرالمؤمنین علی (ع) است که حتی ربوده شدن خلخال از پای زن یهودی را برنمیتافتند و میفرمودند اگر مسلمانی از این اندوه جان بسپارد، ملامتی بر او نیست. ویژگی برجسته کتاب آقای پاکآئین این است که ضمن استخراج و مفهومسازی دقیق این اصول از بیانات رهبر شهید، در فرازهای لازم عین عبارات ایشان را مستند کرده است.
وزیر پیشین امور خارجه با اشاره به راهبرد نظامی کشور ذیل سرفصل «منع شروع جنگ» تصریح کرد: ما هرگز جنگطلب نبوده و به دنبال برافروختن درگیری نیستیم؛ ایران در طول چند سده اخیر آغازگر هیچ تهاجمی نبوده و طرفهای مقابل در قریب به پنج دهه منازعه زیر سقف جنگ به این حقیقت پی برده بودند، اما شاید این پایبندی تاریخی برای آنان سوءتفاهم ایجاد کرد که گویی ایران جرئت و توان تهاجم ندارد و بر پایه همین محاسبه غلط، هجمههای خود را تا بالاترین حد گسترش دادند.
متکی با مقایسه ابعاد درگیریهای گذشته و تحولات کنونی افزود: در دوران دفاع مقدس نبرد صرفاً با رژیم بعث عراق بود، اما در حوادث اخیر همانگونه که رهبر شهید هشدار داده بودند، درگیری ابعادی منطقهای پیدا کرد؛ در امتداد این مسیر، با تدبیر رهبر معظم انقلاب، مفهوم بازدارندگی فعال با تکیه بر «اقدام تهاجمی و حملات پیشدستانه» وارد ادبیات و دکترین دفاعی کشور شد تا بر اساس اصل راهبردی «بهترین دفاع، تهاجم بهموقع است»، چارچوب دفاعی ایران در برابر هرگونه ماجراجویی دشمن به بالاترین سطح کارآمدی و تکامل برسد.
جانمایی ایران در هندسه جدید جهان از دغدغههای اصلی رهبر شهید بود
منوچهر متکی، وزیر پیشین امور خارجه با تبیین گذار نظام بینالملل و ناکارآمدی ساختارهای مسلط جهانی اظهار داشت: در دهههای اخیر، بهویژه در طول دو دهه گذشته، بر همگان روشن شد که نظم بینالمللی برآمده از پایان جنگ جهانی دوم، که از سوی فاتحان جنگ و از کانال سازمانهای بینالمللی، منطقهای و نهادهای مالی و تخصصی تحمیل شده بود، دیگر پاسخگوی نیازها و چالشهای جهان نیست؛ تا جایی که حتی رئیسجمهور فرانسه در سمینار سفرای این کشور در پاریس رسماً اذعان کرد که غرب دیگر برنامهای برای اداره امور بینالملل ندارد و به بنبست رسیده است.
وزیر پیشین امور خارجه با مقایسه این شرایط با بنبستهای نظریات اقتصاد سرمایهداری در بزنگاههای بحران تصریح کرد: وضعیت کنونی جهان غرب شبیه اعتراف همان تئوریسینهای اقتصادی پس از بحرانهای مالی است که گفتند تمام شیوهها و ابزارهای پیشین برای چپاول و بهرهکشی را به کار بستهاند و اکنون به انتهای مسیر رسیدهاند و باید راههای جدیدی برای استثمار جهان پیدا شود؛ اعترافی صریح به اینکه مدلهای سنتی سلطه به خط پایان رسیدهاند.
متکی با مرور سوابق تصمیمگیری و حساسیت رهبر شهید پیرامون تحولات ژئوپلیتیک افزود: سالها پیش وقتی گزارشی خدمت رهبر شهید ارسال شد مبنی بر اینکه ناکارآمدی نظم کنونی در حال آشکار شدن است و بحث نظم نوین جهانی بهزودی در دستور کار قرار میگیرد، ایشان دستور دادند که جمهوری اسلامی باید بهطور جدی پیرامون این مقوله و مختصات آن تمرکز و تفکر کند؛ در پی این دستور، جلسهای با حضور حدود ۱۲ نفر در دفتر برگزار شد تا این موضوع واکاوی شود. این دغدغه بنیادین، که در کتاب آقای پاکآئین نیز به درستی در کانون پردازش قرار گرفته، بر این پرسش حیاتی متمرکز است که جایگاه، سهم و نقش ایران در نظم نوظهور جهانی کجاست و چگونه باید آن را تثبیت کرد.
بازشناسی اندیشههای ۳۷ ساله رهبر شهید انقلاب نیازمند پژوهشهای مستمر است
منوچهر متکی با اشاره به هدایتهای راهبردی رهبر شهید در عرصه امت اسلامی اظهار داشت: در اواخر دوره مسئولیت من در وزارت امور خارجه و در جریان یکی از سمینارهای سالانه سفرا، رهبر شهید تأکید فرمودند که فکر کنید، بیاندیشید و دقیقاً بررسی کنید که جمهوری اسلامی ایران با اتکا به پیامها، موقعیت و ظرفیتهای خود، چگونه میتواند نقش رهبری و هدایتگری در جهان اسلام را صورتبندی و مدون سازد؛ همان جایگاه بنیادینی که بلافاصله پس از پیروزی انقلاب اسلامی در قالب نخستین جوششهای تحولخواهانه توسط امام راحل در سطح جهان پدیدار شد.
وزیر پیشین امور خارجه با ذکر خاطرهای از میزان نفوذ گفتمان انقلاب در منطقه تصریح کرد: در دوره مجلس اول، همراه با شهید شاهچراغی (نماینده فقید دامغان) سفری به هندوستان و شهر حیدرآباد داشتیم؛ در بازدید از معبدی که سنگتراشان به شیوه سنتی مشغول تراشیدن سنگها بودند، یکی از کارگران از ما پرسید از کجا آمدهاید؟ آن ایام حدود بیست روز پس از شهادت شهیدان رجایی و باهنر بود؛ تا نام ایران را شنید، بلافاصله نام «رجایی و باهنر» را بر زبان آورد؛ کارگری که شاید حتی نام نخستوزیر کشور خود را بهدرستی نمیدانست، اما نام شهدای ایران را میشناخت. این مصداق عینی همان عمق نفوذ و اثرگذاری گفتمانی بود که امام خمینی (ره) ایجاد کردند.
وی با تجلیل از اقدام پیشگامانه مؤلف در تدوین این منظومه فکری افزود: همانطور که تأکید کردم، رهبر شهید تمامی آن اندیشههای بلند دهه اول حکمرانی امام راحل را در طول دوران ۳۷ ساله زعامت خود تبیین، تدوین و تبدیل به گفتمان اجرایی کردند. ابعاد این راهبردها چنان گسترده است که تا سالیان متمادی نیازمند استخراج، بازشناسی و پردازش موشکافانه خواهد بود؛ از این رو مایه خرسندی است که در میان همکاران دستگاه دیپلماسی، جناب آقای پاکآئین به عنوان نخستین پیشگام به این عرصه ورود کرده و اثری مکتوب و ماندگار به یادگار گذاشتهاند.
کتاب «پنج راهبرد رهبر شهید» سرآغاز جریانسازی پژوهشی است
وزیر پیشین امور خارجه در ادامه مرور سوابق آشنایی و همکاری نزدیک خود با مؤلف کتاب اظهار داشت: جناب آقای جابری انصاری به شایستگی به ابعاد شخصیتی آقای پاکآئین اشاره کردند؛ سابقه رفاقت و همکاری ما به آغازین سالهای دهه ۱۳۶۰ در اداره هفتم سیاسی وزارت امور خارجه بازمیگردد که همدوره و معاون یکدیگر بودیم. در همان دوران اداره هفتم به وضوح میدیدم که آقای پاکآئین به همان اندازهای که در پیگیری امور اجرایی، مصمم، منضبط و جدی عمل میکرد، در مباحث محتوایی و کارشناسی حوزه مسئولیت نیز بسیار دقیق بود؛ نکات و محورها را به دقت گردآوری و جمعبندی میکرد و در جلسات هفتگی گزارشهای منسجم ارائه میداد.
منوچهر متکی با تجلیل از اهتمام مداوم مؤلف در ثبت مکتوب تجارب دیپلماتیک افزود: این دوگانگی ارزشمند، یعنی توانمندی و پیگیری در عرصه اجرایی از یکسو، و ژرفاندیشی و انتقال آن به روی کاغذ از سوی دیگر، مصداق عینی کلام شریف «قَیِّدُوا العِلْمَ بِالکِتابَه» است که دانش را در بند قلم و نگارش درمیآورد. آقای پاکآئین از این جهت همواره استاد، الگو و راهنمای بنده بودهاند؛ چنانکه با شنیدن سیاهه بلندبالایی از کتابها و مقالات ایشان که آقای جابری انصاری با دقت و اشراف تحلیلی خود بازخوانی کردند، این غنای پژوهشی بیش از پیش نمایان شد.
متکی در پایان با قدردانی از اهتمام پاکآئین در تبیین هندسه فکری رهبر شهید تصریح کرد: به عنوان یک شهروند، همکار سابق و دوستدار منظومه فکری رهبر شهید، صمیمانه از ایشان به خاطر کلیدزدن این پروژه پژوهشی قدردانی میکنم؛ حرکتی که بیگمان نقطه آغاز پویشها و تداوم تولیدات علمی دیگر در این حوزه خواهد بود. افزون بر مبانی نظری مطرحشده، چهار راهبرد دیگر این کتاب، از اولویت همسایگان و نگاه به شرق تا همهپرسی فلسطین و افشای نقض حقوق بشر توسط آمریکا، هر یک از اساسیترین پایههای جهتگیری دیپلماسی کشور به شمار میروند و بررسی آنها راهگشای مسیر آینده خواهد بود.
رویکرد رهبر شهید در حقوق بشر تهاجمی بود، نه تدافعی
منوچهر متکی با تبیین رویکرد تهاجمی جمهوری اسلامی در مواجهه با جنگ روانی و ادعاهای حقوق بشری غرب اظهار داشت: در حوزه حقوق بشر آمریکایی، امام شهید ما در برابر هجمههای سنگین تبلیغاتی دشمن، همواره موضع فعال و سیاست تهاجمی اتخاذ میکردند؛ زمانی که از ایشان سؤال شد در برابر اتهامات غرب درباره جایگاه زنان در ایران چه دفاعی دارید، قاطعانه فرمودند ما در مسئله زن موضع دفاعی نداریم، بلکه در برابر مدعیان غربی موضع تهاجمی داریم و ماهیت رویکرد آنان را به چالش میکشیم.
وزیر پیشین امور خارجه با اشاره به افول هژمونی نرم غرب در افکار عمومی جهان تصریح کرد: امروز رفتارها، اقدامات و رویکردهای هیئت حاکمه آمریکا بیش از هر زمان دیگری برای جهانیان آشکار شده است؛ سران آمریکا در اوج وقاحت مواضعی میگیرند که نشان میدهد حتی به دستاوردهای ادعایی ۸۰ سال گذشته خود نیز پایبند نیستند و هر آنچه را که در قالب مفاهیم حقوق بشری به افکار عمومی دنیا عرضه کرده بودند، با دست خود نابود میکنند؛ این تناقضات بنیادین میان گفتار و کردار، مصداق آشکار آیه شریفه «لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ» است.
متکی با هشدار نسبت به خطای محاسباتی واشنگتن در پیگیری ماجراجوییهای نظامی افزود: اگر آمریکا دست به حماقت جدیدی بزند و به ایران حمله کند، باید در انتظار اعتراضات و راهپیماییهای میلیونی شهروندان خود در خیابانهای آمریکا باشد؛ چرا که جامعه آمریکا دیگر تحمل جهش قیمتها و بنزین گالنی ۶ تا ۷ دلار و دو برابر شدن مجدد هزینههای انرژی را ندارد. با تدابیر اتخاذشده و بهصفر رسیدن تردد غیرقانونی در تنگه هرمز، پاسخ تهران به هرگونه تعدی، فراتر از تصورات آنان و دارای پیامدهای سنگین راهبردی خواهد بود.
نشست رونمایی از کتابِ "پنج راهبرد رهبر شهید در هندسه سیاست خارجی" امروز دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵، از ساعت ۱۴ تا ۱۶ در سالن اجتماعات ایرنا در حال برگزاری است. کتاب «پنج راهبرد رهبر شهید در هندسه سیاست خارجی» به قلم محسن پاک آیین سفیر پیشین جمهوری اسلامی ایران در جمهوری آذربایجان و با مقدمه دکتر احمد اسماعیل تبار منتشر و راهی بازار شد. این کتاب در 176 صفحه، با الهام از بیانات و توصیه های حضرت آیت الله شهید خامنه ای(قدس سره) به بررسی و تبیین «نظام انقلابی و سیاست خارجی،سیاست نگاه به شرق، اولویت روابط با همسایگان،همه پرسی در فلسطین و حقوق بشرآمریکایی پرداخته است. این کتاب توسط انتشارات فرهنگ سبز منتشر شده است.
