آریا جوان - افرادی که برنامه خواب ثابتی ندارند، معمولاً تمرکز ضعیفتر، حافظه ناپایدارتر و نوسانات خلقی بیشتری تجربه میکنند. یکی از دلایل این مسئله، اختلال در ترشح ملاتونین است؛ هورمونی که چرخه خواب و بیداری را تنظیم میکند.
بعضی افراد تصور میکنند اگر در مجموع ۷ یا ۸ ساعت بخوابند، بهداشت خواب را رعایت کردهاند؛ این افراد گمان میکنند زمان خواب اهمیتی ندارد و صرفا مجموع ساعات خواب کافی است. اما پژوهشهای جدید نشان میدهد بدن انسان فقط به «مقدار خواب» وابسته نیست، بلکه به نظم خواب هم نیاز دارد.
خواب آشفته با بدن ما چه میکند؟
وقتی ساعت خواب مدام تغییر میکند، مثلاً یک شب ساعت ۱۱ بخوابیم و شب بعد ۳ صبح، ساعت بیولوژیک بدن دچار آشفتگی میشود. این ساعت داخلی روی هورمونها، دمای بدن، متابولیسم و عملکرد مغز اثر میگذارد.
دانشمندان این وضعیت را نوعی «جتلگ اجتماعی» مینامند؛ حالتی شبیه پرواز بین مناطق زمانی مختلف، اما بدون سفر. مطالعات نشان داده خواب نامنظم میتواند خطر دیابت نوع ۲، چاقی، فشار خون، افسردگی و مشکلات قلبی را افزایش دهد.
تحت این شرایط حتی مغز هم آسیب میبیند. افرادی که برنامه خواب ثابتی ندارند، معمولاً تمرکز ضعیفتر، حافظه ناپایدارتر و نوسانات خلقی بیشتری تجربه میکنند. یکی از دلایل این مسئله، اختلال در ترشح ملاتونین است؛ هورمونی که چرخه خواب و بیداری را تنظیم میکند.
متخصصان خواب میگویند بدن عاشق «قابل پیشبینی بودن» است. خوابیدن و بیدار شدن در ساعتهای ثابت، حتی مهمتر از خواب طولانی در روزهای تعطیل است.