آریا جوان - رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در تشریح آخرین وضعیت شاخصهای زیستمحیطی کشور، از بهبود شرایط دریاچه ارومیه، آبگیری بخشی از تالابها و کاهش شوری این دریاچه خبر داد، اما همزمان نسبت به تداوم بحرانهایی چون فرونشست زمین در ۳۰ استان، خشکماندن تالاب گاوخونی، بلاتکلیفی حقابه هامون و مرگ سالانه نزدیک به ۵۹ هزار نفر بر اثر آلودگی هوا هشدار داد؛ آماری که نشان میدهد بهبود برخی شاخصها هنوز نتوانسته سایه بحران را از سر محیط زیست ایران بردارد.
شینا انصاری، معاون رییس جمهور و رییس سازمان حفاظت محیط زیست کشور در گفتگو با خبر فوری در پاسخ به چگونگی تراز آب، سطح و شوری دریاچه ارومیه و اینکه بر اساس همین دادهها آیا میتوان گفت پروژه نجات دریاچه شکست خورده است یا خیر، بیان کرد: خوشبختانه با اقدامات صورت گرفته و بارش های مناسب سال جاری سطح تراز دریاچه ارومیه ١٢٧١/١٠ متر بوده که نسبت به ابتدای سال آبی یعنی اول مهر ۱۴۰۴ ، ۱۶۰ سانتی متر و نسبت به سال گذشته در این تاریخ ۸۰ سانتی متر افزایش تراز داشته است. انصاری افزود: مساحت پهنه آبی دریاچه نیز تا تاریخ سوم خرداد، ٣١٠٠ کیلومتر مربع می باشد که نسبت به سال گذشته در این موقع حدود ٢٦٠٠کیلومتر مربع افزایش سطح داشته است، به لحاظ شوری نیز در حال حاضر غلظت نمک حدود ۱۶۰ گرم بر لیتر است که نسبت به سال گذشته حدود ۵۰ درصد کاهش داشته است. وی تصریح کرد: لازم به ذکر است با وجود افزایش قابل توجه ورودی آب به دریاچه در حاضر تا تراز اکولوژیک دریاچه هنوز ٣ متر باقی مانده است. از اینرو شرایط دریاچه ارومیه هنوز به پایداری مورد نیاز نرسیده است و باید اقدامات و پیگیری های لازم برای مدیریت مصرف آب به ویژه در حوزه کشاورزی و اجرای کامل مصوبات ستاد احیا دریاچه ارومیه انجام گیرد در این خصوص جلوگیری از برداشت های غیر مجاز با مشارکت کلیه ذینفعان و جوامع محلی اهمیت بسزایی دارد.
حقابه زیست محیطی تالاب بین المللی گاوخونی امسال صفر درصد بوده است
رییس سازمان حفاظت محیط زیست کشور در پاسخ به این سوال که چند درصد از حقابه زیستمحیطی رودخانهها و تالابها در کشور (مثل ارومیه، گاوخونی، هامون) در سال جاری تأمین شده است، گفت: تالاب هورالعظیم ٦٥ در صد، تالاب بین المللی شادگان ٩٠ درصد، تالاب بین المللی گاو خونی ٠ درصد ، و تالاب حله در بوشهر ١٠٠ درصد آبگیری شده و با اقدامات احیائی صورت گرفته سر ریز شده است . تالاب بختگان در استان فارس در حال حاضر حدود ١٥ درصد آب دارد و نیازمند تامین حقابه زیست محیطی است. تالاب های اقماری دریاچه ارومیه وضعیت آبی مناسبی دارند و بخش قابل توجهی از نیاز آبی آنها تامین شده است.
از مجموع ۳۱ استان کشور، ۳۰ استان به درجات مختلف تحت تأثیر پدیده فرونشست زمین قرار دارند/ مساحت تقریبی پهنههای فرونشستی در ایران معدل 11 درصد از کل مساحت سرزمینی کشور است
انصاری در پاسخ به این سوال که چه تعداد از جمعیت کشور تحت تأثیر مستقیم بحرانهای محیطزیستی هستند (کمآبی، ریزگرد، فرونشست زمین و..) و پیشبینی رسمی سازمان شما برای ۵ سال آینده چیست، بیان کرد: از مجموع ۳۱ استان کشور، ۳۰ استان به درجات مختلف تحت تأثیر پدیده فرونشست زمین قرار دارند. بر اساس آخرین ارزیابیهای صورتگرفته و تجمیع نقشههای موجود، مساحت تقریبی پهنههای فرونشستی در ایران حدود ۱۸ میلیون و ۵۰۰ هزار هکتار برآورد شده که معادل تقریباً ۱۱ درصد از کل مساحت سرزمینی کشور است. در خصوص ارزیابی جمعیت تحت تأثیر بحرانهای محیطزیستی (بهویژه پدیده گردوغبار)، ذکر این نکته ضروری است که کانونهای بحران ماهیتی پویا دارند و شدت فعالیت آنها بر اساس تغییرات اقلیمی و هیدرولوژیکی بهصورت سالانه متغیر است.
طبق آخرین گزارشها در کل کشور ۵۸,۹۷۵ از افراد بالای 30 سال اثر آلودگی هوا جان خود را از دست دادهاند
معاون رییس جمهور در پاسخ به این سوال که در زمینه آلودگی هوا، آخرین آمار تلفات سالانه ناشی از آلودگی در ایران طبق گزارشهای وزارت بهداشت یا بانک جهانی چند نفر است و رقم مرگومیر منتسب به آلودگی هوا و همچنین خسارت اقتصادی آن را به ریال یا درصد تولید ناخالص داخلی چه میزان است، با اشاره به آخرین گزارشهای وزارت بهداشت و مراجع ذیصلاح در سال ۱۴۰۳ درباره آمار مرگومیر منتسب به آلودگی هوا گفت: بررسیهای اپیدمیولوژیک روی ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون (PM2.5) نشاندهنده ابعاد نگرانکننده این پدیده بر سلامت عمومی است به طوری که تلفات کل کشور در سال ۱۴۰۳، تعداد کل موارد مرگ ناشی از تمامی علل منتسب به ذرات معلق PM2.5 در افراد بالای ۳۰ سال، ۵۸,۹۷۵ نفر برآورد شده است. تلفات کلانشهر تهران از این میان، ۸,۸۵۵ مورد از مرگومیرها مستقیماً به آلودگی هوای پایتخت اختصاص دارد.
بر اساس آخرین گزارش ها خسارت اقتصادی ناشی از آلودگی هوا معادل ۱۷.۲ میلیارد دلار در سال است
انصاری در اشاره به تفکیک علل مرگومیر (سهم بیماریها) نیز بیان کرد: آلودگی هوا از طریق تحریک بیماریهای زمینهای، منجر به فوت افراد میشود. سهم هر یک از بیماریها در مرگهای منتسب به آلودگی به شرح زیر است: بیماریهای ایسکمیک قلبی ۲۳ درصد، سرطان ریه ۲۱ درصد، بیماریهای انسداد مزمن ریوی ۱۷ درصد، سکته مغزی ۱۵ درصد، عفونتهای دستگاه تنفسی تحتانی ۱۳ درصد. وی با اشاره به اینکه خسارات اقتصادی تحمیل شده ناشی از آلودگی هوا به بدنه کشور به دلیل هزینههای درمان، کاهش بهرهوری و مرگومیرهای زودرس بسیار قابل توجه است، گفت: مبلغ دلاری آن بر اساس گزارش وزارت بهداشت، معادل ۱۷.۲ میلیارد دلار در سال است.
رودخانه هیرمند در سال جاری دلیل ساختار بند کمالخان نتوانست تالاب هامون را سیراب یا مرطوب نماید
معاون رییس جمهور در پاسخ به این سوال که رایزنی ها برای دریافت حق آبه هیرمند به کجا رسیده است نیز بیان کرد: در خصوص مجموع تالاب های هامون نکته مهم این است که منبع تامین کننده آب دریاچه هامون که ثبت کنوانسیون رامسر است رودخانه های ورودی از کشور افغانستان می باشد و در حال حاضر تنها بخشی از تالاب هامون صابوری آبگیری شده و سیلاب های رودخانه هیرمند در سال جاری نیز از مسیر تاریخی و طبیعی بدلیل ساختار بند کمالخان نتوانست به صورت تاثیرگذار بستر تالاب هامون را سیراب یا مرطوب نماید. پیگیری های دیپلماتیک از مراجع مربوطه در خصوص این تالاب با اهمیت و حفظ حیات آن در دستور جدی دولت و این سازمان می باشد.